Al lang vóór de opkomst van de online CBD, wekte hasj al de nieuwsgierigheid van 19e-eeuwse Franse schrijvers. In Parijs kwam een kring van kunstenaars bijeen om de effecten ervan te onderzoeken en hun waarnemingen te observeren. Théophile Gautier en Charles Baudelaire verwerkten deze ervaringen vervolgens in hun literatuur.
De belangrijkste punten om te onthouden
De Club des Haschischins bracht in de 19e eeuw Parijse kunstenaars en intellectuelen samen rond hasj.
Gautier en Baudelaire hebben twee belangrijke literaire verslagen over deze ervaringen nagelaten.
Hun teksten combineren fascinatie, zintuiglijke beschrijvingen en een kritische blik op hasj.
Samenvatting
De Club van de Haschischins: een literaire ervaring in het hart van het 19e-eeuwse Parijs
Een kunstenaarskring
De naam roept misschien het beeld op van een gestructureerde organisatie, maar in werkelijkheid verwijst de Club des Haschischins vooral naar een kring van kunstenaars, schrijvers en intellectuelen die elkaar in de jaren 1840 in Parijs ontmoetten om met hasj te experimenteren en van gedachten te wisselen over de effecten ervan.
Het Hôtel Pimodan, op het Île Saint-Louis, tegenwoordig bekend als het Hôtel de Lauzun, ontving destijds diverse kunstenaars en schrijvers die zich aangetrokken voelden tot deze bijzondere sfeer.
Tot de prominente figuren die met de kring in verband worden gebracht, behoren Théophile Gautier en Charles Baudelaire. Ook Gérard de Nerval, Alexandre Dumas en Eugène Delacroix worden eveneens genoemd in de verslagen over de groep, hoewel hun deelname aan de seances niet altijd met dezelfde mate van zekerheid vaststaat.
Jacques-Joseph Moreau uit Tours, de grondlegger van de experimenten
Achter deze bijeenkomsten zit Jacques-Joseph Moreau de Tours, een Franse arts die gespecialiseerd is in psychische aandoeningen.
Moreau wil de effecten van hasj op het denken, de gewaarwordingen en de waarnemingen te begrijpen. Hij is dus niet alleen geïnteresseerd in het genot dat de stof verschaft; hij wil ook de veranderingen in de mentale activiteit observeren.
Hij experimenteert zelf en nodigt kunstenaars uit om aan bepaalde sessies deel te nemen. De context verschilt dan sterk van die van het hedendaagse wetenschappelijke onderzoek, maar het idee is nu al intrigerend: een veranderde bewustzijnstoestand opwekken om beter te kunnen observeren wat er in de geest gebeurt.
De aanwezige schrijvers beschikken zo over bijzonder rijke stof voor hun werk. Ze kunnen hun eigen gewaarwordingen observeren, maar ook die van de andere deelnemers, en deze vervolgens deze in woorden omzetten.
Hotel Pimodan, het decor van deze bijeenkomsten
De omgeving draagt in grote mate bij aan de legende van de Club. Het Hôtel Pimodan, met zijn luxueuze appartementen en artistieke sfeer, biedt een decor dat perfect aansluit bij de romantische verbeelding van die tijd.
De sessies krijgen dan een bijna theatrale dimensie. De deelnemers experimenteren, discussiëren en observeren de effecten die dit op hun waarneming teweegbrengt.
Deze combinatie van wetenschappelijke nieuwsgierigheid, artistiek leven en een voorliefde voor het ongewone verklaart gedeeltelijk waarom de Club des Haschischins zo’n grote stempel heeft gedrukt op de culturele geschiedenis van de negentiende eeuw.
Baudelaire en Gautier: twee schrijvers, twee visies op hasj
Théophile Gautier beschrijft de Club van binnenuit
Théophile Gautier was een van de eerste schrijvers die deze ervaring onder de aandacht bracht met zijn tekst "Le Club des Haschischins", die in 1846 verscheen in La Revue des Deux Mondes.
Hij vertelt daar over een sessie waaraan hij deelneemt en beschrijft hij zeer nauwkeurig de gewaarwordingen die hij ervaart. In zijn verslag wordt veel aandacht besteed aan de omgeving, de kleuren, de geluiden en de veranderingen in de waarneming.
Bij Gautier is de CBD-hasj zo een geweldig literair onderwerp. Alledaagse voorwerpen lijken een andere dimensie te krijgen, de tijd lijkt te veranderen en de zintuiglijke ervaringen krijgen een ongewone intensiteit.
Zijn tekst is niet alleen bedoeld om uit te leggen wat hasj is. Hij probeert vooral de lezer te laten voelen wat deze ervaring inhoudt.
Deze zeer zintuiglijke benadering draagt in grote mate bij aan het beeld dat in de collectieve verbeelding van de Club des Haschischins is ontstaan.
Baudelaire gaat nog een stap verder met *Les Paradis artificiels*
Ook Charles Baudelaire is bekend met de kringen van de Club des Haschischins en heeft belangstelling voor hasj. Zijn werk Les Paradis artificiels, dat in 1860 verscheen, gaat echter verder dan dat.
Baudelaire bestudeert hij de effecten van hasj en vergelijkt deze met name met die van opium. Hij is geïnteresseerd in de manier waarop deze middelen de waarneming veranderen, bepaalde associaties stimuleren en soms de indruk wekken dat ze nieuwe mogelijkheden voor de verbeelding openen.
Zijn tekst gaat dus verder dan louter het verslag van een persoonlijke ervaring. Baudelaire probeert begrijpen wat deze gemoedstoestanden teweegbrengen in de geest en in het scheppingsproces.
De schrijver beschrijft de gewaarwordingen en illusies nauwkeurig, maar hij is vooral geïnteresseerd in de belofte van een gemakkelijkere toegang tot de verbeelding. Een belofte die volgens hem niet verward mag worden met echt creatief werk.
Een fascinatie gepaard gaande met een kritische blik
Het zou dus te kort door de bocht zijn om Baudelaire en Gautier af te schilderen als louter liefhebbers van hasj.
Uit hun teksten blijkt weliswaar een duidelijke fascinatie. Maar die fascinatie gaat ook gepaard met een zekere afstandelijkheid.
Met name Baudelaire benadrukt de beperkingen van deze experimenten en het kunstmatige karakter van de verkregen toestanden, die sterk verschillen van de effecten van andere cannabinoïden.
Volgens hem is de verbeelding die door een middel wordt opgewekt niet noodzakelijkerwijs in de plaats komt van bewuste creatie. Dit onderscheid is essentieel om Les Paradis artificielste begrijpen. Het boek is geen loutere lofzang op hasj, maar een beschouwing over de verleidingen en beperkingen ervan.
Pierre Gauthier
Ik ben gepassioneerd door fytotherapie en natuurlijke alternatieven en bestudeer al enkele jaren de eigenschappen van CBD. Mijn aanpak is eenvoudig: wetenschappelijke studies ontcijferen om u duidelijk en toegankelijk advies te geven.
Mijn doel? U helpen uw weg te vinden in de wereld van CBD, zodat u weer een dagelijks evenwicht kunt vinden tussen rust en vitaliteit.
