Cannabisverslaving: een vaak onderschatte realiteit, een brandend actueel onderwerp dat het verdient om onderzocht te worden. Maar is het echt ongevaarlijk? Kan het tot verslaving leiden? U bent niet de enige die zich deze vragen stelt. Cannabis is een veelzijdige stof die een levendig en gepolariseerd publiek debat oproept. Hoewel het de meest gebruikte illegale drug ter wereld is, wordt de impact ervan op de gezondheid door veel mensen nog steeds slecht begrepen. Maar hoe kan frequent en langdurig cannabisgebruik tot verslaving leiden, en wat zijn de tekenen en risico's van deze verslaving? Laten we samen de balans opmaken!
Wat is cannabis en hoe werkt het in het lichaam?
Cannabis, vaak marihuana genoemd, is een plant die chemische verbindingen bevat die cannabinoïden worden genoemd. De belangrijkste psychoactieve cannabinoïde in deze plant is delta-9-tetrahydrocannabinol (THC). Dit is de psychoactieve stof die verantwoordelijk is voor het euforische gevoel.
Maar hoe beïnvloedt THC ons lichaam eigenlijk?
Door zich te binden aan cannabinoïdereceptoren in onze hersenen, kan het onze mentale toestand veranderen en een gevoel van euforie creëren. THC lijkt namelijk op een natuurlijke stof die door ons lichaam wordt aangemaakt, anandamide genaamd, wat ook een endogene cannabinoïde is. Door zich aan deze receptoren te binden, kan THC belangrijke functies zoals het geheugen, het denkvermogen, de concentratie, het plezier, de bewegingen en de coördinatie beïnvloeden.
Dit betekent dat regelmatig marihuanagebruik ons vermogen om nieuwe taken te leren en werkzaamheden uit te voeren die een hoge concentratie vereisen, kan aantasten. Het is dus van cruciaal belang om te begrijpen welk effect marihuana op ons lichaam en onze hersenen heeft, zodat we weloverwogen keuzes kunnen maken over ons gebruik.
Maar kun je verslaafd raken aan cannabis?
Cannabis wordt vaak beschouwd als een zachte en onschadelijke drug, maar deze perceptie komt niet overeen met de werkelijkheid. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kan cannabis namelijk verslavend zijn.
Frequent en langdurig cannabisgebruik kan namelijk tot verslaving leiden. Aangezien THChet 'beloningssysteem' van het lichaam zou stimuleren door plezier te produceren en hoge doses dopamine vrij te geven, zou het de hersenen aanmoedigen om dit belonende gedrag voort te zetten. Bovendien kunnen de hersenen de productie van hun eigen endocannabinoïden vertragen door te wennen aan de aanwezigheid van marihuana in het systeem, wat kan leiden tot ontwenningsverschijnselen.
Wat zijn de tekenen van cannabisverslaving?
Cannabisverslaving is een stoornis die wordt gekenmerkt door tekenen en symptomen die typisch zijn voor elke verslaving, ook wel bekend als 'cannabisgebruiksstoornis'. De DSM-5 stelt dat als u gedurende een periode van 12 maanden ten minste twee van de volgende symptomen vertoont, dit erop kan wijzen dat u cannabis gebruikt op een manier die mogelijk problematisch is:
Opmerking: de tekenen van verslaving worden gekenmerkt door 11 criteria, verdeeld over 4 groepen symptomen, die dezelfde zijn als die welke worden gebruikt voor de diagnose van alle stoornissen die verband houden met middelengebruik.
Verlies van controle
Mensen die verslaafd zijn aan cannabis kunnen moeite hebben om hun gebruik onder controle te houden. Ze kunnen merken dat ze meer cannabis moeten gebruiken om hetzelfde effect te bereiken en kunnen moeite hebben om te stoppen met gebruiken, zelfs als ze dat willen. Dit verlies van controle kan erg moeilijk zijn en kan negatieve gevolgen hebben voor het leven van de verslaafde.
Interpersoonlijke gevolgen
Stoornissen die verband houden met cannabisgebruik kunnen ook een negatieve invloed hebben op sociale relaties en dagelijkse verantwoordelijkheden. Mensen met deze stoornis kunnen bijvoorbeeld sociale of recreatieve activiteiten opgeven om cannabis te gebruiken, wat kan leiden tot sociaal isolement. Er kunnen ook interpersoonlijke conflicten ontstaan als gevolg van cannabisgebruik, wat de relaties met vrienden en familie kan verslechteren.
Risicovol gebruik
Recreatief gebruik kan leiden tot overmatig en langdurig gebruik, wat kan leiden tot verslaving en negatieve gevolgen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Tekenen van problematisch marihuanagebruik zijn onder meer het voortzetten van het gebruik ondanks de negatieve effecten en het risico om in gevaarlijke situaties terecht te komen.
Lichamelijke afhankelijkheid
Wanneer iemand regelmatig cannabis gebruikt, kan hij of zij een tolerantie voor de stof ontwikkelen, wat betekent dat hij of zij grotere hoeveelheden van de drug moet gebruiken om hetzelfde effect te bereiken. Naast tolerantie is ontwenning ook een veelvoorkomend symptoom van marihuanaverslaving. Ontwenningsverschijnselen kunnen optreden wanneer iemand stopt met het gebruik van de drug, zoals slapeloosheid, prikkelbaarheid, angst, depressie en verlies van eetlust. Deze symptomen kunnen erg moeilijk te hanteren zijn voor iemand die probeert te stoppen met het gebruik van de drug.
Risico's van cannabisverslaving: wat zijn die?
Net als andere psychotrope stoffen kan verslaving aan cannabis risico's voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid met zich meebrengen. De effecten kunnen al bij het eerste gebruik optreden en bij regelmatig gebruik verergeren en zich vermenigvuldigen.
Volgens dr. Christina Brezing, adjunct-hoogleraar psychiatrie aan de Columbia University, "is cannabisgebruik weliswaar niet zo gevaarlijk als het gebruik van andere drugs zoals opiaten, maar kan het toch tot een sterke verslaving leiden en een aanzienlijke verslechtering van de levenskwaliteit veroorzaken. De gevolgen van cannabisverslaving kunnen zeer zorgwekkend zijn en het welzijn van degenen die eraan lijden aanzienlijk beïnvloeden".
Verslaving aan cannabis kan namelijk op korte en lange termijn gevolgen hebben voor de hersenen, zoals geheugenverlies, verminderde coördinatie, verminderde aandacht, verminderde besluitvormingsvermogen en verminderde emoties. Jongeren die marihuana gebruiken lopen ook het risico op blijvende hersenschade, vooral als ze op jonge leeftijd beginnen met gebruiken. De hersenen zijn het meest kwetsbaar voor de schadelijke effecten van cannabis tijdens hun actieve ontwikkeling, vanaf de prenatale periode tot het begin van de twintig. Onderzoek heeft aangetoond dat jongeren die marihuana gebruiken een kleiner vocabulaire en een lagere kristallijne intelligentie kunnen hebben dan niet-gebruikers.
"De stoornis die verband houdt met cannabisgebruik treft alle leeftijdsgroepen, maar het is vooral een aandoening die voorkomt bij jonge volwassenen", legt dr. David Gorelick, hoogleraar psychiatrie aan de medische faculteit van de Universiteit van Maryland, uit.
"Het is bewezen dat hoe jonger je begint met cannabisgebruik, hoe sneller je een cannabisgebruiksstoornis ontwikkelt en hoe ernstiger die stoornis zal zijn", voegt hij eraan toe.
Door de decriminalisering en legalisering van cannabis gebruiken steeds meer mensen het. Volgenshet nationale onderzoek naar drugsgebruik en gezondheid gebruikt ongeveer 19% van de Amerikanen van 12 jaar en ouder cannabis, en wordt bijna 6% van de tieners en volwassenen beschouwd als iemand met een stoornis die verband houdt met cannabisgebruik. Ter vergelijking: 11% van de Amerikanen ouder dan 11 jaar lijdt aan een stoornis die verband houdt met alcoholgebruik.
Hoe kom je van deze verslaving af?
Mensen die verslaafd zijn aan cannabis getuigen vaak dat pogingen om zonder begeleiding of vervangende middelen van hun verslaving af te komen vaak mislukken. De ontwenningsverschijnselen kunnen namelijk moeilijk te overwinnen zijn.
Om echter duurzaam van de verslaving af te komen, is het belangrijk om je consumptiepatroon onder de loep te nemen. Als je slechts af en toe consumeert, kun je misschien zelf stoppen, maar als je regelmatig consumeert, kun je beter een verslavingsdeskundige raadplegen.
Hoewel er nog geen goedgekeurd medicijn bestaat voor de behandeling van stoornissen die verband houden met cannabisgebruik, suggereren sommige studies dat cannabidiol (CBD), een niet-psychoactieve stof afkomstig van hennep, mogelijk een effect kan hebben op het verminderen van cannabisgebruik bij bepaalde personen. Er is echter meer onderzoek nodig om een beter inzicht te krijgen in de werkzaamheid en de werking ervan.
Wat kunnen we hieruit concluderen?
In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, is het gebruik van marihuana niet altijd ongevaarlijk. Het kan verslavend zijn en leiden tot psychische problemen en blijvende hersenbeschadiging. Het is belangrijk om maatregelen te nemen om verslaving aan cannabis te voorkomen en hulp te zoeken als u merkt dat u moeite heeft om uw gebruik onder controle te houden.
Kortom, cannabisverslaving is een ernstig probleem dat serieus moet worden genomen. Hoewel de gunstige en schadelijke effecten van cannabis op de gezondheid vaak onderwerp van discussie zijn, is het belangrijk op te merken dat regelmatig en langdurig gebruik van marihuana kan leiden tot een cannabisgebruiksstoornis.
