Pulmonale hypertensie: op weg naar een oplossing met CBD?

Pulmonale hypertensie is een ernstige medische aandoening die de longslagaders aantast, wat leidt tot verhoogde druk en disfunctie van het hart en de longen. De beschikbare conventionele behandelingen zijn gericht op het verlichten van de symptomen en het vertragen van de progressie van de ziekte, maar veel patiënten zijn op zoek naar alternatieve en natuurlijke behandelingsopties. In deze zoektocht komt cannabidiol (CBD), een stof die wordt gewonnen uit cannabis, naar voren als een veelbelovende optie.

CBD wekt steeds meer belangstelling vanwege zijn unieke farmacologische eigenschappen. In tegenstelling tot tetrahydrocannabinol (THC), een ander bestanddeel van cannabis, heeft CBD geen psychoactieve effecten en wordt het over het algemeen goed verdragen door gebruikers. Preklinische studies hebben aangetoond dat CBD gunstige effecten kan hebben op de regulering van de pulmonale bloeddruk, wat nieuwe perspectieven biedt voor de behandeling van pulmonale hypertensie.

In dit artikel gaan we in op het huidige onderzoek naar het gebruik van CBD als mogelijke oplossing voor pulmonale hypertensie. Hoewel er nog meer onderzoek nodig is om de effectiviteit en veiligheid van CBD bij de verlichting van pulmonale hypertensie te bevestigen, maken de natuurlijke eigenschappen en veelbelovende resultaten het een interessant onderwerp voor patiënten en onderzoekers.

Pulmonale hypertensie is een complexe medische aandoening die wordt gekenmerkt door een hoge bloeddruk in de bloedvaten van de longen. Deze aandoening leidt tot een verhoogde weerstand in de longslagaders, waardoor er meer druk op de rechterkant van het hart komt te staan en hartfalen kan ontstaan. Inzicht in de mechanismen van pulmonale hypertensie is essentieel om het potentieel van CBD als therapeutisch alternatief te kunnen beoordelen.

Pulmonale hypertensie wordt doorgaans gedefinieerd als een gemiddelde pulmonale arteriële druk van meer dan 25 mmHg in rust, gemeten tijdens een rechterhartkatheterisatie. Pulmonale hypertensie kan volgens de WHO-classificatie worden onderverdeeld in vijf groepen, afhankelijk van de onderliggende oorzaken. Deze groepen omvatten pulmonale hypertensie als gevolg van hartaandoeningen, chronische longaandoeningen, chronische trombo-embolische aandoeningen, pulmonale vaatziekten en onbekende oorzaken.

Pulmonale hypertensie kan door verschillende factoren worden veroorzaakt. Hartaandoeningen, zoals aangeboren hartafwijkingen, hartklepaandoeningen en linkerhartfalen, kunnen pulmonale hypertensie veroorzaken door een verhoogde druk in de longvaten. Chronische longaandoeningen, waaronder chronische obstructieve longziekte (COPD) en longfibrose, kunnen ook bijdragen aan pulmonale hypertensie als gevolg van een verminderde bloedcirculatie in de longen. Bovendien kunnen genetische factoren, chronische infecties, auto-immuunziekten en blootstelling aan milieutoxines ook in verband worden gebracht met pulmonale hypertensie.

Conventionele behandelingen voor pulmonale hypertensie zijn voornamelijk gericht op het verlagen van de pulmonale arteriële druk, het verlichten van de symptomen en het vertragen van de progressie van de ziekte. Ze omvatten het gebruik van pulmonale vasodilatoren zoals fosfodiësterase-5-remmers (PDE5-remmers), endotheline-receptorantagonisten (ERA's) en prostanoïden. Deze geneesmiddelen werken door de bloedvaten in de longen te ontspannen, de bloedcirculatie te verbeteren en de belasting van het hart te verminderen. In ernstige gevallen kan een longtransplantatie worden overwogen voor patiënten die niet reageren op medicamenteuze behandelingen.

Hoewel conventionele behandelingen de symptomen kunnen verlichten en de levenskwaliteit van patiënten kunnen verbeteren, hebben ze bepaalde beperkingen en bijwerkingen. Sommige geneesmiddelen kunnen bijwerkingen veroorzaken, zoals hoofdpijn, misselijkheid, opvliegers en spierpijn. Bovendien kan het langdurig gebruik van bepaalde vaatverwijders beperkt zijn vanwege hun tolerantie, de noodzaak van frequente dosisaanpassingen en de hoge kosten van bepaalde geneesmiddelen.

Cannabidiol (CBD) is een natuurlijke chemische verbinding die behoort tot de familie van cannabinoïden, die voorkomen in de cannabisplant. In tegenstelling tot tetrahydrocannabinol (THC), een andere bekende cannabinoïde, heeft CBD geen psychoactieve effecten, wat betekent dat het geen euforie of bedwelming veroorzaakt. CBD wordt gewonnen uit verschillende cannabissoorten, zoals industriële hennep, die kleine hoeveelheden THC bevatten.

CBD kan op verschillende manieren uit cannabisplanten worden gewonnen, bijvoorbeeld door middel van oplosmiddelextractie, superkritische CO2-extractie en ethanol-extractie. Elke methode heeft voor- en nadelen wat betreft efficiëntie, zuiverheid en veiligheid. Eenmaal geëxtraheerd kan CBD worden gebruikt in de vorm van olie, capsules, plaatselijke crèmes of zelfs eetbare producten.

CBD werkt samen met het endocannabinoïdesysteem (ECS) van het menselijk lichaam, dat een belangrijke rol speelt bij het reguleren van verschillende fysiologische processen, zoals pijn, ontstekingen, stemming, slaap en eetlust. CBD werkt door zich te binden aan de cannabinoïdereceptoren van het ECS, voornamelijk de CB1- en CB2-receptoren, waardoor het de reacties van het centrale zenuwstelsel en het immuunsysteem moduleert. Bovendien heeft CBD ook ontstekingsremmende, antioxiderende, anxiolytische en neuroprotectieve eigenschappen.

CBD is onderzocht op zijn therapeutisch potentieel op tal van medische gebieden. Momenteel is CBD goedgekeurd voor gebruik bij de behandeling van bepaalde vormen van epilepsie, zoals het syndroom van Lennox-Gastaut en het syndroom van Dravet, waarbij het een aanzienlijke effectiviteit heeft aangetoond bij het verminderen van aanvallen. Bovendien wordt CBD gebruikt als aanvullende behandeling voor het verlichten van symptomen van angst, chronische pijn, slapeloosheid en neurologische aandoeningen zoals multiple sclerose en de ziekte van Parkinson.

Het onderzoek naar de mogelijke toepassingen van CBD is voortdurend in ontwikkeling. Er worden preklinische en klinische studies uitgevoerd om de effectiviteit van CBD bij de behandeling van verschillende aandoeningen te evalueren, waaronder psychische stoornissen, ontstekingsziekten, hart- en vaatziekten en pulmonale hypertensie. Het vermogen van CBD om in te werken op meerdere biologische routes opent de deur naar nieuwe therapeutische mogelijkheden.

Een behandeling met cannabidiol (CBD) gedurende drie weken verminderde de tekenen van hartfibrose, d.w.z. de ophoping van littekenweefsel, bij een rattenmodel met pulmonale hypertensie (PHT). Deze resultaten wijzen erop dat CBD de hartfunctie bij PHT-patiënten zou kunnen verbeteren door bepaalde profibrotische signaalroutes te remmen. De onderzoekers benadrukten dat "aanvullend gedetailleerd onderzoek aanbevolen is om onze veelbelovende resultaten te bevestigen". De studie is gepubliceerd in het tijdschrift BBA - Molecular Basis of Disease.
 

HTP is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een verhoogde druk in de longslagaders die het bloed van het hart naar de longen transporteren. Op lange termijn gaat PHT gepaard met een reorganisatie van het hartweefsel, waaronder ontsteking, fibrose (ophoping van littekenweefsel) en overactiviteit van fibroblasten, een type bindweefselcel dat betrokken is bij fibrose. Deze veranderingen kunnen uiteindelijk leiden tot een defect van de rechterhartkamer, die het bloed naar de longen pompt.

CBD is het belangrijkste niet-psychoactieve bestanddeel van cannabis. Een orale formulering van CBD wordt onder de naam Epidiolex op de markt gebracht voor de behandeling van aanvallen bij bepaalde patiënten. Preklinische studies hebben aangetoond dat CBD gunstig kan zijn voor de longen van rattenmodellen met PHT. Meer bepaald is aangetoond dat het de verdikking van de wanden van de longslagader vermindert, ontstekingen verzacht en de antioxidantactiviteit in de longen stimuleert. Bovendien bleek een orale formulering van CBD de pulmonale arteriële druk te verlagen bij gezonde vrijwilligers in omstandigheden die PHT nabootsten, d.w.z. in omstandigheden met weinig zuurstof.
 

De specifieke effecten op het hart in het kader van HTP zijn echter niet onderzocht. CBD blijkt in andere diermodellen de hartfunctie te verbeteren en hartfibrose en -ontsteking te verminderen. 
 

Het onderzoeksteam in Polen begon daarom met het bestuderen van het potentieel van CBD voor de bestrijding van hartfibrose in een rattenmodel met PHT. Ratten met PHT en hun gezonde tegenhangers kregen gedurende drie weken eenmaal daags injecties met CBD of een placebo, waarna hun rechterventrikels werden onderzocht op tekenen van fibrose.
 

De resultaten toonden aan dat ratten met HTP hogere bloedspiegels van NT-proBNP, een marker voor hartfalen, hadden dan gezonde ratten. De behandeling met CBD verlaagde de NT-proBNP-waarden in het HTP-model aanzienlijk, waardoor ze terugkeerden naar waarden die vergelijkbaar waren met die van gezonde dieren. Bovendien werd het HTP-rattenmodel gekenmerkt door verschillende veranderingen in het hartweefsel, waaronder een uitbreiding van de cardiomyocyten, oftewel de hartspiercellen. Grotere cardiomyocyten duiden op een verdikking van de hartwanden. Drie weken behandeling met CBD leidde tot een vermindering van ongeveer 10% in de breedte van de cardiomyocyten en een vermindering van 70% in de fibrose van de rechterventrikel in vergelijking met de placebogroep.

Concluderend suggereren de voorlopige resultaten dat cannabidiol (CBD) veelbelovend potentieel heeft voor het verbeteren van de hartfunctie bij patiënten met pulmonale hypertensie (PH). Uit onderzoek bij een rattenmodel met PHT bleek dat een behandeling met CBD gedurende drie weken de tekenen van hartfibrose, zoals de ophoping van littekenweefsel, verminderde. Deze vermindering van fibrose ging gepaard met een verbetering van de hartfunctie, met een daling van de pulmonale arteriële druk en een vermindering van de verdikking van de hartwanden.
 

Deze resultaten openen de weg voor nieuw onderzoek naar het potentiële gebruik van CBD bij de behandeling van HTP. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat deze studie nog in een pril stadium verkeert en dat er aanvullend gedetailleerd onderzoek nodig is om deze veelbelovende resultaten te bevestigen. Er zijn klinische studies bij HTP-patiënten nodig om de werkzaamheid en veiligheid van CBD als aanvullende behandeling te beoordelen.

Er moet ook worden opgemerkt dat CBD het belangrijkste niet-psychoactieve bestanddeel van cannabis is en al is goedgekeurd voor de behandeling van aanvallen bij bepaalde patiënten. Het veiligheidsprofiel ervan is goed onderzocht, waardoor het een interessante kandidaat is voor verder onderzoek in de context van HTP.
 

Kortom, hoewel CBD veelbelovend potentieel heeft, is verder onderzoek essentieel om meer inzicht te krijgen in de werking, de optimale dosering en de interactie met andere behandelingen die bij HTP worden gebruikt. Deze ontwikkelingen kunnen nieuwe therapeutische mogelijkheden bieden en hoop geven aan patiënten die lijden aan deze slopende chronische ziekte.