Iedereen ervaart weleens stress in zijn leven. Maar wanneer stress ons dagelijks leven begint te beïnvloeden, kan het omslaan in een angststoornis. Ongeveer 30 % van de mensen heeft hier last van. Gelukkig hoef je je niet bij stress neer te leggen en zijn er verschillende oplossingen.
Stress: een maatschappelijke uitdaging
Stress is een plaag die de samenleving op verschillende manieren binnendringt. Het komt voor op het werk, thuis en in onze relaties met anderen. De stress die we ervaren kan ook invloed hebben op de mensen om ons heen. In het belang van de samenleving én onszelf zouden we de tijd moeten nemen om er iets aan te doen. Stress is bovendien de fysiologische reactie van ons lichaam op ongewone situaties. Het helpt ons om ons aan te passen en te beschermen, onze lichamelijke en mentale prestaties te verbeteren of ons te motiveren. Dat is heel positief.
Stress heeft daarnaast veel verschillende effecten en oorzaken. Een stressvolle baan, strakke deadlines en financiële problemen zijn slechts enkele van de stressfactoren waarmee we dagelijks te maken krijgen. Ze lijken misschien onbeduidend, maar zijn schadelijk voor onze gezondheid. Wel is het belangrijk om te weten dat er twee soorten stress zijn: acuut en chronisch.
De gevolgen van chronische stress voor je gezondheid
Stress kan grote gevolgen hebben. Dat komt doordat de hersenen worden geactiveerd wanneer ons zenuwstelsel gevaar voelt. Hierdoor komt adrenaline vrij, die tegelijkertijd de bijnieren activeert. Om stress het hoofd te bieden, maken de bijnieren ook de hormonen adrenaline en cortisol aan. Die kunnen veel organen beschadigen. Stress kan daardoor leiden tot overweldigende zorgen en angst over alledaagse dingen. Wanneer dat gebeurt, kunnen de hersenen niet normaal functioneren.
Bovendien kunnen stresssymptomen je gezondheid beïnvloeden zonder dat je het merkt. Sommige mensen denken misschien dat een ziekte de oorzaak is van hoofdpijn, regelmatig slecht slapen of een lagere productiviteit. Stress kan echter ook de oorzaak zijn. Uit onderzoek blijkt dat stresssymptomen invloed kunnen hebben op je lichaam, gedachten en emoties, maar ook op je gedrag. Als je veelvoorkomende stresssymptomen herkent, kun je er beter mee omgaan. Onbeheersbare stress kan tot allerlei gezondheidsproblemen leiden, waaronder een hoge bloeddruk, hartziekten, obesitas en diabetes.
Hoe meet je je stressniveau?
Omdat iedereen stressvolle situaties anders ervaart en laboratoriumtests zelden betrouwbare informatie opleveren, is het belangrijk om de stressbeleving op een effectievere manier te beoordelen. Er worden tientallen verschillende vragenlijsten gebruikt om te bepalen in welke stressvolle situatie iemand zich bevindt. Over het algemeen is de OASIS (schaal voor de ernst en beperkingen van een gegeneraliseerde angststoornis) een zelfbeoordelingsschaal met vijf antwoordopties. Deze wordt gebruikt om de ernst en beperkingen van een of meerdere angststoornissen te beoordelen. Een onderzoek in de Verenigde Staten gebruikte dit meetsysteem voor stress om het stressniveau van voormalige militairen te beoordelen. De symptoomscores vóór de behandeling en de inzetbaarheid voorspelden de PTSS-symptomen in de loop van de tijd.
Hoe wordt de OASIS beoordeeld?
Bij elk onderdeel van de OASIS kies je een van de vijf antwoorden die het beste beschrijft hoe je de afgelopen week hebt ervaren. De antwoorden krijgen een score van 0 tot 4. Samen leveren ze een totaalscore van 0 tot 20 op. In de instructies wordt je gevraagd na te denken over je ervaring met ‘angst en vrees’ in de afgelopen week. Voor elk onderdeel kies je dus een van de vijf antwoordopties, van 0 tot 4. Daarna wordt je totaalscore berekend. Zodra je de uitslag hebt, kun je een oplossing zoeken die past bij de ernst van je stress.
Oplossingen voor chronische stress
Nervositeit, gespannen spieren, slapeloosheid… Chronische stress heeft, zoals de naam al aangeeft, langdurig effect op je hele lichaam. Afhankelijk van de symptomen zijn er verschillende manieren om met stress om te gaan. Antidepressiva en angstremmers worden het vaakst gebruikt, maar kunnen bijwerkingen hebben. Wat kun je doen om tot rust te komen als je langdurig stress ervaart? Welke oplossing past bij zo'n hoog stressniveau?
In tegenstelling tot acute stress is chronische stress ongezond. Wanneer het cortisolniveau uit balans raakt, begint de weerstandsfase. Daardoor verbruikt het lichaam te veel energie en verzwakt het. Hieronder vind je een aantal natuurlijke middelen om chronische stress tegen te gaan en te verlichten:
Aromatherapie
Geuren spelen een bijzondere rol in het menselijk lichaam. Geen enkel ander zintuig is zo direct verbonden met de hersenen. Op basis van geuren halen onze hersenen belangrijke informatie uit onze omgeving en bepalen ze hoe we moeten reageren. Wanneer we bijvoorbeeld angst ervaren, wordt ons reukvermogen geactiveerd om bedreigingen op te merken.
Om deze cyclus te doorbreken, kunnen aangename, geruststellende geuren helpen. Geuren die met dreiging worden geassocieerd wegnemen en vervangen door geuren die met comfort, plezier en veiligheid worden geassocieerd, kan angst verminderen. Uit een onderzoek bleek dat het inademen van een bepaalde geur bij sommige patiënten sterk samenhing met minder angst.
Kruidenthee
Als je erg angstig bent, kan het drinken van warme kruidenthee je op verschillende manieren helpen. Het ritueel van even gaan zitten en thee of een andere warme drank drinken, heeft een kalmerend en herstellend effect op het lichaam. Dit huismiddeltje tegen angst kan nog beter werken: uit onderzoek blijkt namelijk dat er een positief verband bestaat tussen het drinken van bepaalde soorten thee en minder angst. Ook hebben sommige onderzoeken aangetoond dat kruidenthee gevoelens van angst kan verminderen. Zo bleek uit één onderzoek dat lavendelthee angst bij ouderen kan verminderen. Ook de eerste onderzoeken naar de langetermijneffecten van kamille op een gegeneraliseerde angststoornis zijn veelbelovend. Stel je eens voor: kamille en CBD in één kop kruidenthee!
Diep ademhalen
Bij deze techniek adem je diep en langzaam vanuit je buik, waardoor je middenrif wordt geactiveerd. Het tempo en de intensiteit van je ademhaling hebben direct invloed op je mentale en lichamelijke toestand. Door te ademen krijgt je lichaam zuurstof binnen. Veel therapeuten en psychologen raden ademhalingsoefeningen aan om angst te verminderen en tot rust te komen. Een van de voordelen van diep ademhalen (diafragmatische ademhaling) is dat het cortisol, het stresshormoon, in je lichaam vermindert.
Bovendien kost deze veelbelovende techniek je maar 3 minuten. Ga hiervoor comfortabel zitten of staan en houd je rug recht. Trek je schouders naar achteren en open je borst. Adem vervolgens diep in terwijl je tot vijf telt, houd je adem vast en adem dan langzaam uit. Je kunt dit 5 keer herhalen.
Minder cafeïne
Cafeïne is een stimulerend middel en angst is grotendeels een toestand van overprikkeling. De consumptie van cafeïne heeft invloed op angst. Koffie heeft namelijk veel meer voordelen dan je alleen wakker maken. Het kan ook onze angsten wakker schudden! Als je er veel van drinkt, kan het je prikkelbaar maken en je slaap verstoren. Slaapgebrek kan angst veroorzaken, wat op zijn beurt tot slapeloosheid kan leiden. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.
Meditatie
Meditatie verandert de structuur van de hersenen, wat de lichamelijke en geestelijke gezondheid kan verbeteren. Het is aangetoond dat deze praktijk angst kan helpen verminderen. Veel mensen geven aan dat meditatie een positief effect heeft op hun stemming en angstgevoelens. Ga op een rustige plek in kleermakerszit zitten om te ontspannen en de dingen op een nieuwe manier te bekijken. Strek vervolgens je rug — dat helpt je om te ademen — en sluit je ogen. Adem diep in en uit en laat de stress die je voelt los. Blijf zo een paar minuten zitten.
Lichaamsbeweging
Regelmatig bewegen is een van de meest aanbevolen huismiddeltjes tegen chronische stress. Het helpt endorfines vrij te maken, stimuleert de geest, vergroot het zelfvertrouwen en bevordert sociale contacten. Je hoeft niet elke dag te sporten, maar vijf dagen per week wordt aanbevolen. Zelfs een beetje beweging kan een positief effect hebben op stress.
CBD-producten
Het beste voor het laatst! CBD is een molecule afkomstig van de hennepplant. Het is een van de meest onderzochte en bekende cannabinoïden op de markt. Dankzij de vele mogelijke voordelen zou CBD een ideale bondgenoot kunnen zijn om chronische of acute stress te verminderen. Recent onderzoek en trends suggereren namelijk dat CBD een mogelijke oplossing voor angst zou kunnen zijn. Er is echter meer onderzoek nodig om te begrijpen bij welke klachten en onder welke omstandigheden CBD effectief zou kunnen zijn. Meer informatie vind je hier !
Conclusie
Stress is een normaal onderdeel van het menselijk leven. Maar als het te vaak, te intens of buiten verhouding voorkomt, kan het een ernstig probleem worden. Veel angst kan waarschuwen voor mogelijk gevaar en de reactietijd verkorten. Wanneer angst dagelijks voorkomt, moet ons lichaam zich voortdurend verdedigen. Daarom is het handig en eenvoudig om je stressniveau te meten met de OASIS-schaal. Op basis van de uitslag kun je een oplossing vinden die bij jouw niveau past. Vraag bij problemen advies aan een professional!