Een op de drie Fransen heeft last van slapeloosheid. De meest voorkomende vorm is incidentele slapeloosheid. Wanneer slapeloosheid echter meer dan drie keer per week voorkomt en langer dan drie maanden aanhoudt, wordt ze als chronisch beschouwd en heeft ze een aanzienlijke invloed op de kwaliteit van leven en de gezondheid. De oorzaken zijn uiteenlopend (stress, angst, neurasthenie, slaapapneu, rusteloze benen …). Om deze te achterhalen, de ernst ervan vast te stellen en een passende behandeling te overwegen, is eerst een diagnose nodig. Omdat het gebruik van slaapmiddelen niet zonder risico’s is, worden natuurlijke methoden steeds populairder als aanvullende of alternatieve oplossingen … mede omdat steeds meer wetenschappelijk onderzoek hun werking ondersteunt. Bovendien hangt slaap nauw samen met onze biologische klok. Ook andere factoren, zoals stressmanagement en voeding, spelen een rol bij het bereiken van een betere, langdurige nachtrust.
Bestaan er natuurlijke middelen om beter te slapen? Jazeker. We hebben de bekendste voor je geselecteerd.
CBD
Sommige mensen gebruiken CBD, een niet-psychoactieve stof uit cannabis, om angst te verlichten en de slaap te bevorderen.
Een artikel uit 2017 suggereerde dat CBD een belangrijke bondgenoot kan zijn tegen slapeloosheid. Wetenschappers waarschuwden echter dat het onderzoek nog in de beginfase zat en dat studies op langere termijn nodig waren. Dr. Chen stelt dat CBD innemen voor het slapengaan gunstig kan zijn, mits je goede slaapgewoonten aanhoudt en niet tegelijkertijd andere medicijnen gebruikt. Raadpleeg wel eerst je arts voordat je CBD voor je slaap gebruikt.
Passiebloem
Passiebloem kan stress en angst verlichten en een positief effect hebben op de slaap. Voedingssupplementen met passiebloem hebben een licht kalmerende werking, die stress en de daarmee samenhangende slapeloosheid kan helpen verlichten.
De kalmerende en ontspannende werking van passiebloem is te danken aan de bijzondere samenstelling. De plant is namelijk rijk aan alkaloïden en flavonoïden (luteoline, orientine, saponol enz.). Daarnaast bevat passiebloem veel mineralen, tannines en vitamines, waaronder vitamine C. De combinatie van deze actieve bestanddelen geeft de plant haar milde kalmerende eigenschappen.
Je kunt dit aanpakken met een voedingssupplement voor de slaap op basis van passiebloem. Hoe lang je het gebruikt, hangt af van de klacht, de duur van de bijbehorende slaapstoornis en de behaalde resultaten.
Sint-janskruid
Sint-janskruid werd oorspronkelijk gebruikt om stemmingsstoornissen te behandelen, maar is ook zeer effectief bij slaapproblemen. Het kan je niet alleen helpen om in slaap te vallen, maar ook de kwaliteit van je slaap aanzienlijk verbeteren.
Het positieve effect van sint-janskruid op de slaap komt door de concentratie actieve stoffen. Hypericine reguleert de activiteit en stemming van neurotransmitters, terwijl xanthonen een licht kalmerende werking hebben. Sint-janskruid bevat ook essentiële oliën, hypericine en tannines.
Je kunt sint-janskruid meerdere weken gebruiken om de werking ervan te maximaliseren. Het wordt echter afgeraden voor zwangere vrouwen en mensen met een depressie of bipolaire stoornis. Let op: je mag een kuur met sint-janskruid niet abrupt stopzetten. Verlaag de dosis geleidelijk om verslavende effecten te voorkomen.
Valeriaan
Valeriaan heeft zowel ontspannende als kalmerende eigenschappen. Deze plant bevordert de slaap door spanning en stress te verlichten, die vaak slapeloosheid veroorzaken. Valeriaan kan helpen om in slaap te vallen en een herstellende nachtrust te bevorderen, zonder afhankelijkheid te veroorzaken.
De bijzondere werking van valeriaan is te danken aan het gehalte aan essentiële olie, terpenen en alkaloïden. Ook is het belangrijk om te vermelden dat deze plant rijk is aan valepotriaten: natuurlijke kalmerende stoffen die de slaap en ontspanning bevorderen.
Een voedingssupplement voor de slaap op basis van valeriaan kun je dagelijks gedurende meerdere weken innemen. Wees wel voorzichtig als je valeriaan aan het einde van de dag inneemt, want het kan slaperigheid veroorzaken. Houd je aan de aanbevolen dosering en neem valeriaan niet tegelijkertijd met andere slaapmiddelen in.
In 2020 publiceerden Japanse onderzoekers een systematische review met 60 studies en meta-analyses over valeriaan. Ze concludeerden dat valeriaan een effectieve plant is om de slaap te bevorderen. In combinatie met andere planten zijn de therapeutische effecten echter nog interessanter. Een andere belangrijke conclusie uit deze studies is dat valeriaan geen ernstige bijwerkingen veroorzaakte bij proefpersonen van 7 tot 80 jaar.
Meidoorn
Meidoorn helpt bij slaapproblemen na een trauma of bij ernstige nerveuze angst. Naast het bevorderen van een herstellende nachtrust heeft meidoorn ook een sterke kalmerende werking.
De combinatie van bestanddelen in meidoorn maakt deze plant tot een natuurlijke en effectieve slaapbevorderaar. Meidoorn bevat triterpenen, hypericine en vooral proanthocyanidinen, die een kalmerende werking hebben.
Meidoorn als voedingssupplement voor de slaap kan gedurende meerdere weken een langdurige behandeling bieden. Heb je hartritmestoornissen, overleg dan met je arts voordat je meidoorn inneemt. Ook voor zwangere vrouwen wordt het gebruik van dergelijke voedingssupplementen afgeraden.
Melatonine
Melatonine komt van nature in ons lichaam voor en is een hormoon dat helpt onze biologische klok te synchroniseren. Melatonine, ook wel het slaaphormoon genoemd, helpt ons lichaam de circadiane ritmes en de slaap-waakcyclus te reguleren. De aanmaak ervan wordt namelijk geremd door licht. Zodra de nacht en het donker vallen, komt melatonine vrij en geeft het lichaam het signaal dat het tijd is om te rusten. In tegenstelling tot slaapmiddelen leidt melatonine niet tot gewenning of afhankelijkheid.
Uit onderzoek blijkt dat deze stof een jetlag kan verminderen en de tijd die nodig is om in slaap te vallen kan verkorten. In sommige gevallen kunnen voedingssupplementen met melatonine echter bijwerkingen veroorzaken. Een onderzoek van ANSES (de Franse gezondheidsautoriteit) heeft de ongewenste effecten van melatonine aangetoond. Sommige risicogroepen zouden het niet moeten gebruiken. Deze voedingssupplementen moeten daarom voorzichtig worden ingenomen. Vraag bij voorkeur eerst advies aan je arts voordat je ze gebruikt.
Californische klaproos
De oorspronkelijke bewoners van Amerika gebruikten de plant om kinderen te helpen in slaap te vallen. De Californische klaproos, of Eschscholtzia californica, is een Zuid-Amerikaanse plant die verwant is aan de papaver. In de fytotherapie wordt ze gewaardeerd om haar waardevolle alkaloïden, zoals protopine. De plant is bijzonder geschikt voor de geestelijke gezondheid en ontspanning en kan helpen bij angst, nerveuze onrust, slaapproblemen en slapeloosheid. Blijf je tijdens je slaap maar piekeren, dan is dit een bondgenoot om serieus te overwegen!
Lavendel
Alleen al de geur werkt ontspannend. Echte lavendel, ook wel medicinale lavendel genoemd, groeit op de hoogvlakten van de Provence, op ongeveer 800 meter hoogte, en is favoriet bij parfumeurs en aromatherapeuten. Na distillatie van de bloeiende toppen levert deze plant een etherische olie op met een zeer verfijnde geur, die vooral therapeutisch breed inzetbaar is.
Echte lavendel is als een boodschapper uit dromenland: ze helpt je om optimaal te ontspannen en de slaapkwaliteit te verbeteren. Daarom maken veel supplementen gebruik van de voordelen van lavendel.
L-tryptofaan
Melatonine zonder tryptofaan is een beetje als proberen te slapen zonder je ogen dicht te doen. L-tryptofaan is een van de essentiële aminozuren en de voorloper van melatonine, serotonine en niacine (vitamine B3). Het is dus een belangrijke schakel in de slaapcyclus.
Je vindt het vooral in zilvervliesrijst, gevogelte, zuivelproducten, chocolade en zelfs bananen.
Bij een verstoorde slaap raden sommige natuurgeneeskundigen tryptofaansupplementen aan.
Magnesium
Magnesium is een cofactor die betrokken is bij tal van enzymatische processen in het lichaam, met name bij biologische cycli en slaap. Mensen die via hun voeding weinig magnesium binnenkrijgen, hebben een grotere kans op een depressie. Depressie wordt echter in verband gebracht met slapeloosheid.
Observationele studies hebben een verband aangetoond tussen magnesiumwaarden en slaapkwaliteit: het begin van de slaap overdag, slaperigheid, snurken en de slaapduur. Gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken leveren echter soms tegenstrijdige resultaten op.
Twee Canadese onderzoekers hebben de resultaten van drie klinische onderzoeken onder 151 ouderen samengevoegd. Ze stelden vast dat mensen die magnesiumsupplementen namen ’s nachts 17 minuten sneller in slaap vielen dan de placebogroep.
Conclusie
Niet iedereen reageert hetzelfde op verschillende natuurlijke slaaptechnieken. Als je problemen hebt met inslapen of met de slaapkwaliteit, die niet met natuurlijke methoden kunnen worden opgelost en blijven aanhouden, is het belangrijk om de onderliggende oorzaak te achterhalen en advies te vragen.
Ook al komen dit soort problemen inmiddels vrij vaak voor, toch vinden we het belangrijk om kritisch te blijven tegenover bepaalde krachtige slaapmiddelen op de markt. Ze kunnen namelijk bijwerkingen veroorzaken, waaronder afhankelijkheid en een verslechtering van de slaapkwaliteit. Een meer analytische aanpak kan een goede oplossing zijn. Er bestaan tegenwoordig geavanceerde en verfijnde methoden om je nacht volledig in kaart te brengen en eventuele problemen met slaapstoornissen vast te stellen.
Sommigen van ons kunnen snel in slaap vallen met natuurlijke slaapmiddelen. Daarbij kun je kiezen uit allerlei mogelijkheden, van slaapmiddelen op basis van planten tot melatonine, slaaphormonen of supplementen in de juiste dosering.