Sinds 2018 werkt Luxemburg aan de legalisering van persoonlijk cannabisgebruik. Een revolutie die heel Europa op zijn kop zou kunnen zetten. Begin dit jaar kondigde de regering aan dat 2023 het jaar van de legalisering zou worden. Recente ontwikkelingen geven opnieuw hoop: gebeurt het misschien eerder dan verwacht? Wordt Luxemburg het eerste EU-land dat recreatieve cannabis legaliseert?
In dit artikel gaan we in op de redenen achter dit historische besluit, de recente ontwikkelingen en de vooruitzichten voor de Luxemburgse en Europese samenleving als geheel.
De gedurfde stap van Luxemburg: het eerste EU-land dat recreatieve cannabis legaliseert?
Luxemburg zet resoluut koers naar de legalisering van recreatieve cannabis. Met deze gedurfde stap zou het kleine land het eerste lid van de Europese Unie kunnen worden dat de sprong waagt. Terwijl de meeste EU-landen een conservatiever cannabisbeleid voeren, lijkt het Groothertogdom vastbesloten de weg vrij te maken voor een nieuwe aanpak.
De in 2018 aangekondigde legalisering in het Groothertogdom werd uiteindelijk beperkt tot toestemming voor persoonlijk cannabisgebruik (consumptie en eigen teelt), zonder dat de verkoop van cannabis of Cannabis Social Clubs werden ingevoerd. Dit beleid verschilt duidelijk van de aanpak in andere Europese landen, zoals Nederland en Spanje, waar cannabis is gedecriminaliseerd maar niet gelegaliseerd.
Luxemburg en de legalisering van cannabis: de laatste ontwikkelingen
Het lijkt erop dat Luxemburg alleen maar wachtte tot Duitsland een stap vooruit zou zetten om verder te gaan met de legalisering van cannabis. Hoewel het land begin dit jaar weinig haast leek te maken en geen garantie gaf dat cannabis vóór eind 2023 zou worden ‘gelegaliseerd’, geven recente uitspraken van minister van Volksgezondheid Paulette Lenert het project een nieuwe impuls, zonder dat de eerder aangekondigde planning helemaal wordt losgelaten.
Pilotproject besproken in de ministerraad
In een interview met de Luxemburgse radiozender RTL zei minister Lenert dat het pilotproject voor de legalisering van cannabis ‘binnenkort’ aan de ministerraad zou worden voorgelegd. Deze stap zou de weg kunnen vrijmaken voor een gecontroleerde openbare verkoop van cannabis als experiment, vergelijkbaar met het Duitse model, voordat de regeling wordt uitgebreid.
Als de ministerraad het pilotproject goedkeurt, zou het als onderdeel van een gereguleerd experiment de invoering mogelijk kunnen maken van een gecontroleerde openbare verkoop van cannabis voor recreatief gebruik. Dit model zou zijn geïnspireerd op de aanpak in Duitsland, waar een vergelijkbaar experiment loopt voordat de regeling eventueel algemeen wordt ingevoerd.
Afhankelijk van de resultaten van deze pilotfase zou de regering kunnen besluiten het programma uit te breiden en de regelgeving daarop aan te passen. Zo zou de weg worden vrijgemaakt voor een bredere legalisering van recreatieve cannabis in het land.
Wetgevende obstakels en het driekleurenplan
In juni 2022 diende Sam Tanson, de minister van Justitie, een wetsvoorstel in dat de eerste stap naar de legalisering van cannabis markeerde. Volgens het plan van de blauw-rood-groene coalitieregering zouden volwassenen per huishouden maximaal vier cannabisplanten uit zaad mogen kweken.
De Luxemburgse Raad van State heeft onlangs echter vier formele bezwaren tegen het wetsvoorstel geuit. Het ministerie van Justitie brengt momenteel wijzigingen aan in de tekst. Deze eerste fase van de parlementaire procedure zou, indien mogelijk, vóór de parlementsverkiezingen van 8 oktober moeten worden afgerond. In haar interview met RTL zei Paulette Lenert niet of het wetsvoorstel voor legalisering ook vóór oktober ter stemming aan de Kamer zou kunnen worden voorgelegd.
De toekomst van cannabis in Luxemburg: is er nog hoop?
De toekomst van cannabis in Luxemburg ziet er ondanks de uitdagingen en onzekerheden rond het legaliseringsproces hoopvol uit. Vertraging betekent immers niet dat het plan wordt opgegeven. De minister bevestigt dat het project nog steeds op de agenda staat.
Wordt het project binnenkort afgerond?
De minister van Volksgezondheid zei in een interview dat het niet zeker is dat het legaliseringsproces van cannabis in Luxemburg vóór het einde van de zittingsperiode zal zijn afgerond.
Luxemburg nadert geleidelijk de afronding van het proces voor de legalisering van de productie en verkoop van recreatieve cannabis. Toch is het mogelijk dat dit proces niet vóór de parlementsverkiezingen van 8 oktober 2023 is afgerond, aldus minister van Volksgezondheid Paulette Lenert (LSAP) op radiozender 100,7. ‘We weten niet zeker of we dit tijdens deze zittingsperiode kunnen afronden’, benadrukte ze over het wetsvoorstel voor de legalisering van cannabis.
Paulette Lenert legde in haar interview met 100,7 uit dat de Covid-19-pandemie het wetgevingsproces had vertraagd, waardoor het naar dit jaar was verschoven. Toch zou het proces tegen eind 2023 moeten zijn afgerond. Luxemburg legaliseerde cannabis in 2018 voor specifieke medische doeleinden. In juni vorig jaar werd een volgende stap gezet met de goedkeuring van een wet die persoonlijk gebruik thuis en de teelt van maximaal vier cannabisplanten per huishouden door een volwassene, uit zaad, toestaat.
Preventie gemakkelijker maken door legalisering
Voordat cannabis volledig kan worden gelegaliseerd, moet eerst een kader worden opgesteld voor de teelt en verkoop van medische en recreatieve cannabis. De minister van Volksgezondheid zei dat het doel is aan te tonen dat dit project een positief effect kan hebben op de volksgezondheid. Ze benadrukte ook dat het dossier nauwlettend wordt gevolgd.
Paulette Lenert en Elena Bienfait, directeur van het Nationaal Centrum voor Preventie van Verslavingen, zijn het erover eens dat preventie na de legalisering van cannabis gemakkelijker kan worden uitgevoerd, omdat het makkelijker is om openlijk over een legaal onderwerp te praten. Elena Bienfait verduidelijkte dat het niet om abstinentie gaat, omdat dat in een samenleving geen haalbaar doel is, maar om regulering, mensen weg te houden van de zwarte markt en hen niet te criminaliseren.
Meer gebruik van medische cannabis
In Luxemburg is medische cannabis toegestaan en is het bezit van kleine hoeveelheden voor recreatief gebruik gedecriminaliseerd, hoewel kopen, verkopen en kweken illegaal blijven. Daarom zou Luxemburg bestaande modellen kunnen bestuderen, zoals die van Portugal en Malta, waar de staat een centrale rol speelt op het gebied van medische cannabis, terwijl het legaliseringsproces doorgaat. Het is echter belangrijk om te vermelden dat de legaliseringsplannen van de Luxemburgse regering niet altijd goed worden ontvangen door de buurlanden.
Gevolgen voor de Europese Unie en de toekomst van cannabis
Het besluit van Luxemburg om recreatieve cannabis te legaliseren geeft andere EU-landen een krachtig signaal en moedigt ze aan hun huidige drugsbeleid te herzien. Als pionier zou Luxemburg een doorslaggevende rol kunnen spelen in de ontwikkeling van de cannabiswetgeving in Europa. Het kan laten zien dat innovatieve en progressieve aanpakken mogelijk zijn en economische, sociale en volksgezondheidsvoordelen kunnen opleveren.
Wat kunnen we concluderen?
In een wereld waarin steeds meer landen hun cannabiswetgeving versoepelen, zou de gedurfde stap van Luxemburg het begin kunnen markeren van een nieuw tijdperk voor het Europese drugsbeleid. Het wetsvoorstel lijkt momenteel op brede steun te kunnen rekenen. De drie partijen in de Luxemburgse coalitieregering hebben de legalisering van recreatieve cannabis in hun programma opgenomen.
Nu buurland Duitsland voor het einde van het jaar met een voorstel voor legalisering komt, zal Luxemburg niet langer het enige land zijn dat voor legalisering pleit. In afwachting van de afronding van het proces kan het land bovendien kijken naar bestaande modellen, met name voor het gebruik van medicinale cannabis.
Houd het dus in de gaten: dit najaar presenteert het ministerie van Volksgezondheid een voorstel om het wetgevingsproces op gang te brengen. Wordt Luxemburg een pionier van een grote verandering in Europa? Alleen de toekomst zal het uitwijzen.
We verkopen in onze CBD-winkel uitsluitend legale producten, die streng worden gecontroleerd om te voldoen aan de wetgeving.