Cannabis en Europe : les dernières news de la rentrée

Cannabis in Europa: het laatste nieuws na de zomer

De cannabiswereld is volop in beweging. Sommige landen legaliseren cannabis, andere testen medicinale cannabis en weer andere blijven tegen. Hieronder vind je een kort overzicht van het laatste cannabisnieuws uit Europa.


Luxemburg


Sinds 21 juli 2023 mogen inwoners van Luxemburg hun eigen cannabisplanten kweken. Volgens de wet die afgelopen juni is aangenomen, mogen er per woning maximaal vier planten worden gekweekt. De planten mogen niet zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. Op de etiketten van verkochte zaden moeten voortaan ook het THC-gehalte, het land van herkomst en de contactgegevens van de producent staan. 


Toegestaan in privéruimtes

Cannabis kweken is nu legaal, en dat geldt ook voor het gebruik ervan, maar alleen in privéruimtes en zonder minderjarigen erbij. Wie deze regels niet naleeft, riskeert een boete van maximaal 250.000 euro. 


Bezit, gebruik en verkoop van cannabis op openbare plekken blijven in Luxemburg verboden. De regels zijn wel versoepeld voor bezit van minder dan 3 gram: Luxemburgers riskeren dan een boete van 25 tot 500 euro. Bij bezit van meer dan 3 gram kan strafrechtelijke vervolging volgen, met een gevangenisstraf van maximaal 6 maanden en een boete van 2.500 euro. Dit onderscheid tussen persoonlijk gebruik en een strafbaar feit staat centraal in de huidige debatten, onder meer om boetes voor bezit van CBD of afgeleide producten te voorkomen wanneer aan de wettelijke THC-limieten wordt voldaan.


Doel: drugsgerelateerde criminaliteit tegengaan

Wat is het doel van de maatregel die afgelopen juni is aangenomen? “Drugsgerelateerde criminaliteit en de verkoop van cannabis op de zwarte markt tegengaan”, aldus Josée Lorsché, parlementslid van de Groene Partij. Ze voegde eraan toe: “Het gaat er niet om cannabis te normaliseren of te promoten.”


Minister van Justitie Sam Tanson, lid van de Groene Partij, noemde het drugsbeleid een “absolute mislukking”. Dat rechtvaardigde volgens hem dat we “een andere weg durven inslaan en oplossingen zoeken”.


Luxemburg is na Malta in 2012 het tweede EU-land dat recreatieve cannabis legaliseert. Ter herinnering: Luxemburgers mogen maximaal vier planten kweken, maximaal 50 gram cannabis bezitten en cannabis alleen op privéterrein gebruiken. 


De wetgeving verschilt per andere lidstaat. Landen als Portugal of Italië hebben het gebruik van cannabis gelegaliseerd, op voorwaarde dat het voor persoonlijk gebruik is en om kleine hoeveelheden gaat. Andere landen, zoals Spanje en Nederland, staan het gebruik toe, maar anders dan vaak wordt gedacht, is cannabis daar niet gelegaliseerd. 


Zwitserland


Na Basel wordt Zürich de tweede stad in Zwitserland waar cannabis gereguleerd wordt verkocht in apotheken. De stad van Zwingli zet een nieuwe stap om cannabisverenigingen en informatiepunten over drugs legaal toegankelijk te maken. 


Sinds 12 augustus 2023 kunnen deelnemers aan een Zwitsers proefproject in Zürich vijf producten op basis van biologische cannabis van Zwitserse kwaliteit kopen bij tien apotheken, zes cannabisverenigingen en het gemeentelijke informatiecentrum over drugs, aldus de stad Zürich. Later worden er nog vier producten aan het aanbod toegevoegd. 


Tot nu toe hebben 1.200 mensen van 18 tot 80 jaar zich ingeschreven voor het proefproject ‘Züri Can - Cannabis verantwoord’, van wie 80 % man is. Het onderzoek in Zürich duurt naar verwachting drie jaar. Wat het aantal deelnemers betreft, is dit het grootste project van dit soort in Zwitserland. Het richt zich op cannabisgebruik en de gevolgen voor de gezondheid van gereguleerde cannabisverkoop. 


Om mee te doen, moet je meerderjarig zijn, in Zürich wonen en al minstens een jaar cannabis gebruiken. De meeste deelnemers uit Zürich rookten twee of meer keer per week cannabis. Elke zes maanden moet iedereen online een formulier invullen over het eigen gebruik en de ontwikkeling van de gezondheid. 


De rol van cannabisverenigingen

De stad ontving veel aanmeldingen van cannabisverenigingen die aan het project wilden deelnemen. Van de 34 aanvragen zijn er 10 goedgekeurd. Alleen leden van deze verenigingen kunnen met hun deelnemerspas producten op basis van cannabis kopen en gebruiken.


Deze pas is ook nodig om cannabis te kopen bij een apotheek of informatiecentrum over drugs.


In tegenstelling tot de andere partners in het proefproject verhuren de meeste geselecteerde cannabisverenigingen rookruimtes. Programmamanager Barbara Burri vertelde de media tijdens een persconferentie dat deze verenigingen een echte ontmoetingsplek voor hun leden willen zijn. 


Prijzen op het niveau van de zwarte markt

Het risico dat producten op basis van cannabis uit het proefproject worden doorverkocht, is beperkt: de prijzen zijn gelijk aan die op de zwarte markt. De prijs per gram varieert van 7 tot 10 frank, afhankelijk van het THC-gehalte.

Het kanton Basel-Stad startte afgelopen december een vergelijkbaar onderzoek, maar dat trok veel minder ‘proefpersonen’. Cannabis wordt daar namelijk alleen in apotheken verkocht. 


Vergelijkbare projecten zijn goedgekeurd door de kantons Genève, Lausanne, Bern, Biel en Luzern. Ze zijn echter nog niet van start gegaan. Er zijn ook onderzoeken gepland in Olten (SO) en Sankt Gallen. 


Tsjechië


De Tsjechische president heeft onlangs steun uitgesproken voor de legalisering van cannabis in het land en amnestie verleend aan mensen die momenteel vastzitten voor cannabisgerelateerde misdrijven. 


President Pavel, die tijdens het discussieforum Meltingpot op het Colours of Ostrava-festival een uur lang de media te woord stond, vindt dat uit onderzoek blijkt dat cannabis veel minder schadelijk is dan andere legale drugs. 


Hij stelde dat regelgeving moet worden overwogen en bracht de kwestie van amnestie ter sprake voor mensen die momenteel vastzitten voor cannabisgerelateerde strafbare feiten, mocht zo’n wet worden aangenomen. 


Volgens de opgenomen woorden van president Pavel tijdens het discussieforum: “Uit verschillende onderzoeken blijkt dat cannabis minder schadelijk is dan andere legale drugs. Argumenten voor gereguleerde wetgeving zijn terecht. Als dat gebeurt, heeft het geen zin dat mensen die zijn veroordeeld voor cannabisgerelateerde strafbare feiten in de gevangenis blijven. Het zou gepast zijn om hun amnestie te verlenen.”


President Pavel benadrukt daarentegen dat opnieuw moet worden gekeken naar het gebruik van de presidentiële gratiebevoegdheid, die zijn voorganger Milos Zeman eerder aan het ministerie van Justitie had overgedragen. In verschillende verklaringen heeft hij ook aangegeven dat hij al zijn gratiebevoegdheden wil intrekken. Hij is hierover in gesprek gegaan met de minister van Justitie.


De president wil deze bevoegdheid vooral gebruiken om gerechtelijke dwalingen recht te zetten, onevenredige straffen aan te pakken en zaken te behandelen waarin zwaarwegende humanitaire overwegingen spelen. 


Duitsland


Op woensdag 16 augustus heeft de ministerraad een wetsvoorstel aangenomen dat de aankoop en het bezit van cannabis toestaat. Het voorstel moet nog door het parlement worden goedgekeurd, maar er klinkt nu al verzet. 


Dit kan cannabisgebruikers groen licht geven. De Duitse regering zet opnieuw een stap richting legalisering van recreatief gebruik van de cannabisplant. De doelen zijn eenvoudig: 

  • de zwarte markt bestrijden, 
  • criminaliteit terugdringen 
  • en consumenten beschermen, vooral jongeren. 

“Dit is een belangrijke wet die op lange termijn een keerpunt zal betekenen in het Duitse geneesmiddelenbeleid”, verklaarde minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach. Hij voegde eraan toe: “We moeten de waarheid onder ogen zien: het drugsgebruik blijft toenemen, maar er is geen antwoord.”


Het gebruik blijft echter gereguleerd. Je moet meerderjarig zijn en mag thuis voor eigen gebruik maximaal drie cannabisplanten kweken, met een limiet van 25 gram per persoon. Om zelfvoorzienend te zijn, kunnen gebruikers zich ook aansluiten bij clubs zonder winstoogmerk. Deze clubs mogen hun leden echter slechts 25 gram per dag verstrekken, tot maximaal 50 gram per maand. Het wetsvoorstel moet nog door het parlement worden besproken en in stemming worden gebracht.


Portugal


In juli 2023 keurde het Portugese parlement enkele wijzigingen goed in decreet nr. 94/96 van 26 maart 1996, algemeen bekend als de drugswet.


De nieuwe wet verruimt de definitie van persoonlijk gebruik en beschouwt het bezit van meer dan de toegestane hoeveelheid voor 10 dagen niet langer als bewijs van drugshandel. Dat betekent dat de politie voortaan, wanneer zij drugs bij gebruikers in beslag neemt, moet bewijzen dat deze bestemd zijn voor de illegale markt en niet voor persoonlijk gebruik, voordat zij hen kan beschuldigen van “drugshandel”.


De Portugese regering keurde in de week van 28 juli de definitieve tekst van de nieuwe drugswet goed. Die kwam voort uit een wetsvoorstel dat in maart bij het parlement werd ingediend door een groep volksvertegenwoordigers, voornamelijk van de Sociaaldemocratische Partij (PSD). Het parlement keurde de wet goed, ondanks kritiek van de gerechtelijke politie en van de Sociaaldemocratische Partij zelf.


De definitieve versie van de tekst is echter het resultaat van een gezamenlijke bespreking van het wetsvoorstel van de Sociaaldemocraten en het wetsvoorstel dat de Socialistische Partij (PS) in juni indiende, na een langdurige behandeling door de commissie voor constitutionele zaken, rechten, vrijheden en waarborgen.


Frankrijk


Frankrijk staat op een beslissend kruispunt: de proef met de verstrekking van medicinale cannabis loopt volgend voorjaar af. Terwijl de gesprekken doorgaan over de vraag of medicinale cannabis onderdeel wordt van de reguliere wetgeving of dat de proef opnieuw wordt verlengd, zal het volgende financieringswetsvoorstel voor de sociale zekerheid (PLFSS) doorslaggevend zijn. Dat geldt in de eerste plaats voor patiënten bij wie behandelingen niet aanslaan, maar ook voor de toekomst van de Franse sector.


Al bijna drie jaar werken bedrijven in de sector vol enthousiasme aan de basis. Het opzetten van beveiligingssystemen om de kwaliteit en veiligheid van geneesmiddelen te waarborgen, is complex en kostbaar. Tal van bedrijven in de landbouw-, farmaceutische en industriële sector hebben geavanceerde technologieën en productieprocessen ontwikkeld.


Ruim twee jaar na de start van de Franse proef is de Franse sector voor medicinale cannabis eindelijk klaar. De sector kan nu voorzien in de behoeften van patiënten en voldoen aan de vereiste veiligheidsnormen op productielocaties en in distributiecentra.

Terwijl de besluitvorming na afloop van de proef over de introducties in 2021 naar verwachting de komende dagen wordt verlengd, zouden nieuwe verlengingen rampzalig zijn. Ook zou de beperkte toegang tot behandelingen voor patiënten het einde kunnen betekenen van deze veelbelovende en concurrerende Franse sector. De oprichting ervan beantwoordt aan een dringende behoefte aan gezondheidszorgsoevereiniteit, waarvan het strategische belang duidelijk werd tijdens de Covid-19-crisis. Ons land beschikt over alles wat nodig is om uit te blinken in elke schakel van de waardeketen, van onderzoek tot productie en distributie.


Conclusie


 

Kortom, het beleid rond cannabis in Europa is volop in ontwikkeling. Landen als Luxemburg, Zwitserland, Duitsland en Portugal verkennen verschillende benaderingen, van legalisering tot strengere regelgeving. De recente veranderingen zijn erop gericht criminaliteit terug te dringen, de volksgezondheid te beschermen en de wetgeving aan te passen aan de huidige realiteit. Het Europese debat over cannabis blijft zich ontwikkelen en weerspiegelt een groeiend bewustzijn van de sociale en gezondheidsvraagstukken die ermee samenhangen.