Nederland wordt vaak gezien als het cannabisparadijs. Ondanks de beroemde coffeeshops in Amsterdam is cannabis er technisch gezien echter illegaal, al wordt het gebruik ervan gedoogd. De autoriteiten willen de huidige regels hervormen en mogelijk ontstaat er binnenkort een door de overheid gereguleerde markt voor recreatief gebruik.
Daarom sluit Amsterdam zich aan bij andere Nederlandse steden in een experiment om cannabis te verkopen die legaal in Nederland is geproduceerd. Dat heeft de regering besloten van een land dat bekendstaat om zijn tolerante houding tegenover softdrugs.
Hoewel het gebruik en de verkoop van cannabis, wiet en afgeleide producten worden gedoogd, is de rest van de toeleveringsketen illegaal. De verkochte drugs worden vaak het land binnengesmokkeld, onder meer door verschillende maffiaorganisaties.
Met Amsterdam erbij doen inmiddels elf steden mee aan het experiment. Het doel is vast te stellen of gereguleerde productie, distributie en verkoop van cannabis haalbaar zijn. Ook moet het experiment de kwaliteit van de drugs kunnen controleren en de impact van deze aanpak op criminaliteit, veiligheid en volksgezondheid analyseren.
Het experiment begint in december in Breda en Tilburg, twee steden in het zuiden van het land.
Nederland: elf steden, waaronder Amsterdam, testen lokale cannabis
Amsterdam sluit zich aan bij andere Nederlandse steden in een experiment om cannabis te verkopen die legaal in Nederland is geproduceerd. Op vrijdag 29 september werd deze overheidsmaatregel aangekondigd in het land dat bekendstaat om zijn tolerante houding tegenover de plant.
Nederland neemt een risico met de teelt. Op vrijdag 29 september sloot hoofdstad Amsterdam zich aan bij andere Nederlandse steden voor de start van een proefproject om cannabis te verkopen die legaal in het land is geproduceerd. In een land dat bekendstaat om zijn tolerante houding tegenover de plant, is een revolutie in aantocht. Maar hoewel het gebruik en de verkoop van cannabis, wiet en afgeleide producten momenteel worden gedoogd, blijft de rest van de toeleveringsketen illegaal. Daardoor worden de verkochte drugs vaak het land binnengesmokkeld.
Met Amsterdam erbij doen inmiddels elf steden mee aan het experiment. Het project moet uitwijzen of gereguleerde productie, distributie en verkoop van cannabis haalbaar zijn.
De testfase moet ook de kwaliteit van de drugs helpen controleren en de impact van deze aanpak op criminaliteit, veiligheid en volksgezondheid analyseren. De maatregel gaat in december van start in Breda en Tilburg, in het zuiden van Nederland.
Legaal geteelde producten en ‘gedoogde’ producten
In een besluit dat op vrijdag 29 september werd gepubliceerd, maakte de demissionaire Nederlandse regering bekend dat Amsterdam was geselecteerd voor deelname aan het vierjarige experiment. De testfase gaat later van start in de hoofdstad en in acht andere steden, vanaf het einde van het eerste kwartaal van 2024. Het experiment is sinds 2019 toegestaan en kan vanaf 2020 gebruikmaken van een aangewezen groep legale producenten. De start, die oorspronkelijk voor 2022 gepland stond, is echter meerdere keren uitgesteld.
“Het uitgangspunt voor de toevoeging van een elfde gemeente is dat dit geen vertraging oplevert”, legde de Nederlandse regering uit. Ook werd benadrukt dat “een gefaseerde start niet betekent dat het experiment op verschillende momenten eindigt”.
De experimenten worden stopgezet als ‘de openbare orde of veiligheid’ in gevaar komt
De twee volgende producenten zouden vanaf februari 2024 coffeeshops in Breda en Tilburg moeten bevoorraden. De volgende fase, waaraan alle deelnemende steden meedoen, begint naar verwachting aan het einde van het eerste kwartaal van 2024. Maar de regering waarschuwde: “De voortgang tijdens de opstartfase wordt gemonitord. Als de openbare orde of veiligheid ernstig wordt bedreigd, wordt de opstartfase voortijdig stopgezet.”
“De planning van de producenten is momenteel te onzeker om meer duidelijkheid te geven over de daadwerkelijke start van de volgende fase”, verklaarde de regering. Ook onderzoekt ze of de stad Amsterdam kan meedoen.
Vier jaar experiment
In eerste instantie kunnen de deelnemende coffeeshops zowel legaal geteelde producten als ‘gedoogde’ producten aanbieden. De proefperiode duurt vier jaar en begint met een ‘proeffase’ in de eerste tien steden.
Veel bestuurders en deskundigen schrijven de toename van de cocaïnehandel toe aan het soepele Nederlandse softdrugsbeleid. Volgens hen hebben drugshandelaren een afschuwelijk netwerk opgebouwd terwijl de autoriteiten de andere kant op keken.
Enkele herinneringen aan de Nederlandse cannabiswetten
Mag je in Nederland cannabis bezitten en gebruiken?
De Nederlandse regering verdeelt drugs in twee categorieën:
- Lijst 1: ‘harddrugs’ die als schadelijk voor de gezondheid worden beschouwd, zoals heroïne, cocaïne, ecstasy en GHB.
- Lijst 2: ‘softdrugs’ met minder risico’s, zoals kalmeringsmiddelen en cannabis.
Alle drugswetten zijn gebaseerd op de Opiumwet van 1928, die het bezit van alle drugs (lijst 1 of 2) verbiedt. Een van de richtlijnen in de Opiumwet bepaalt echter dat lokale autoriteiten bepaalde gelegenheden waar cannabis wordt gebruikt (‘coffeeshops’) gedogen. Dit officiële gedoogbeleid heet gedoogbeleid. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is cannabis dus gedecriminaliseerd, niet gelegaliseerd. In maart 2017 waren er 567 coffeeshops in Nederland.
Soms wordt de wet toegepast op cannabisgebruik. Als gebruik bijvoorbeeld wordt beschouwd als een risico voor de gezondheid van jongeren (in de buurt van scholen of in het openbaar vervoer), kan vervolging plaatsvinden. De beslissing om tot vervolging over te gaan ligt bij de lokale autoriteiten, niet bij de regering.
Technisch gezien staat op het bezit van cannabis, zelfs in kleine hoeveelheden, een gevangenisstraf. Een kleine hoeveelheid is vastgesteld op 5 gram. Bij een eerste overtreding met meer dan 5 gram volgt een boete, terwijl op het bezit van meer dan 5 gram een gevangenisstraf staat.
Bij hoeveelheden onder de 5 gram mogen de autoriteiten de cannabis alleen in beslag nemen, zonder vervolging of boete.
Mag je cannabis roken op straat in Amsterdam?
Cannabis roken in openbare ruimtes is verboden. De politie houdt zich echter niet actief bezig met het arresteren van mensen voor het bezit of gebruik van kleine hoeveelheden cannabis, vooral niet in het centrum van Amsterdam. Mensen die cannabis roken zonder overlast te veroorzaken, krijgen alleen een waarschuwing.
Mag je cannabis verkopen in Nederland?
Cannabis verkopen is illegaal en wie wordt beschuldigd van het verhandelen ervan, wordt waarschijnlijk veroordeeld. In 2004 werd de wet op de plaatsing van veelplegers aangenomen. Dit is een vorm van opsluiting en behandeling die voornamelijk plaatsvindt in instellingen buiten de gevangenis.
Voor coffeeshops gelden echter ingewikkeldere regels. Ze moeten zich houden aan bepaalde ‘gedoogcriteria’, waaronder:
- niet meer dan 5 gram cannabis per persoon per dag verkopen;
- geen cannabis verkopen aan minderjarigen;
- minderjarigen de toegang weigeren;
- geen alcohol verkopen;
- geen handelsvoorraad van meer dan 500 gram aanhouden;
- mensen die niet in Nederland wonen de toegang en verkoop weigeren.
Als de eigenaren van coffeeshops zich aan deze richtlijnen houden, zullen de lokale autoriteiten de verkoop van cannabis in hun zaak tolereren.
De politie handhaaft sommige wetten strenger dan andere, zoals het verbod op verkoop aan minderjarigen. De regels voor verkoop aan buitenlanders worden minder strikt gehandhaafd, want als dat wel gebeurde, zouden de meeste coffeeshops failliet gaan.
Mag cannabis in Nederland worden gekweekt?
Nogmaals: cannabis kweken is officieel illegaal, hoewel het kweken van een paar planten thuis voor eigen gebruik legaal is. Als er vijf planten of minder worden gekweekt, kunnen de autoriteiten deze in beslag nemen zonder tot vervolging over te gaan.
Het aspect ‘eigen gebruik’ is cruciaal. Het spreekt voor zich dat de planten niet mogen worden verkocht. Als er minstens twee kenmerken van commerciële productie worden vastgesteld – bijvoorbeeld het gebruik van kunstlicht, ventilatie, tijdschakelaars enzovoort – kunnen de autoriteiten tot vervolging overgaan.
De gevolgen van het kweken van meer planten zijn ernstiger en overtreders kunnen worden veroordeeld tot een taakstraf of meerdere jaren gevangenisstraf. De straffen voor criminele organisaties kunnen zwaarder uitvallen als ze op grotere schaal kweken, brandgevaar veroorzaken of vallen plaatsen.
Een aantal juridisch en maatschappelijk relevante rechtszaken verdient vermelding. Zo is er een interessante zaak over twee kwekers die in 2014 werden gearresteerd. Hoewel ze de wet hadden overtreden door 2500 cannabisplanten te kweken, besloot de rechtbank hen niet te straffen.
Ter onderbouwing van zijn beslissing voerde de rechter aan dat de twee kwekers de cannabisplanten op een veilige en verantwoorde manier kweekten, in lijn met het tolerante Nederlandse beleid. Het is een historische zaak die laat zien hoe de houding van het land tegenover cannabisteelt verandert.
Onze CBD-shop biedt uitsluitend legale producten aan, zorgvuldig geselecteerd om te voldoen aan de geldende wetgeving.