Le président Ukrénien en faveur du cannabis médical

De Oekraïense president is voorstander van medicinale cannabis

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft opgeroepen tot legalisering van medicinale cannabis om Oekraïners te helpen het trauma van de oorlog met Rusland te verwerken. 


Op 28 juni zei president Zelensky in een toespraak voor het Oekraïense parlement: “Alle beste praktijken ter wereld, het meest doeltreffende beleid en alle oplossingen moeten in Oekraïne worden ingevoerd, hoe moeilijk of ongebruikelijk ze voor ons ook zijn. Zo hoeven Oekraïners, al onze burgers, de pijn, stress en trauma’s van de oorlog niet te doorstaan. We moeten geneesmiddelen op basis van cannabis eindelijk legaliseren voor iedereen die ze nodig heeft, op basis van passend wetenschappelijk onderzoek en gecontroleerde Oekraïense productie.”


In dit artikel gaan we dieper op dit onderwerp in, maar eerst bekijken we wat medicinale cannabis precies is.


Een opfrisser over medicinale cannabis

Medicinale cannabis wordt internationaal uitgebreid besproken en bediscussieerd door wetenschappers, artsen en politici. Steeds meer landen legaliseren het, studies wijzen op de voordelen en er is nog veel meer over te zeggen. Maar wat is medicinale cannabis precies? En waarin verschilt het van recreatieve cannabis? 


Wat is medicinale cannabis?

Medicinale cannabis, ook wel therapeutische cannabis genoemd, is het gebruik van cannabis om een specifiek symptoom of een bepaalde aandoening te behandelen of te verlichten. Cannabis wordt dus niet langer alleen gebruikt om de psychoactieve effecten, maar ook om de mogelijke geneeskrachtige eigenschappen. 


De werking van cannabis in het menselijk lichaam berust op cannabinoïden, de werkzame stoffen in cannabis. Er zijn inmiddels minder dan honderd cannabinoïden bekend. De twee cannabinoïden die het meest zijn onderzocht en vanwege hun therapeutische eigenschappen het vaakst worden gebruikt, zijn CBD (cannabidiol) en THC (tetrahydrocannabinol). 


Medicinale cannabis kan in verschillende vormen worden toegediend, van bekende apotheektabletten tot gedroogde bloemen. 
 

Medicinale cannabis is momenteel niet legaal in Frankrijk. Dankzij een proefperiode van twee jaar, die in 2020 van start ging, konden 3 000 patiënten medicinale cannabis gebruiken. De proef moest de mogelijke voordelen ervan bevestigen en ervoor zorgen dat alle patiënten die er baat bij zouden kunnen hebben, het konden krijgen. 

Wat is de status van medicinale cannabis wereldwijd? 

Cannabis wordt al duizenden jaren gebruikt om allerlei kwalen te behandelen. De eerste bekende gevallen van medicinaal cannabisgebruik dateren van 2700 v.Chr. Cannabis wordt beschreven in de kruidengeneeskundige encyclopedie van keizer Shennong, een van de oudste geschriften over kruidengeneeskunde. Vervolgens werd cannabis eeuwenlang gebruikt, tot het aan het begin van de 19e eeuw werd verboden. Cannabis werd meestal in vaste vorm of als drank gebruikt. 


Sinds de jaren 60 bestuderen wetenschappers cannabis opnieuw. In 1963 slaagden Raphaël Mechoulam en zijn team erin THC te isoleren, daarna CBD en uiteindelijk het endocannabinoïdesysteem.
 

In 1996 werd Californië de eerste staat in de Verenigde Staten die medicinale cannabis legaliseerde. In de loop der jaren kwamen de mogelijke voordelen van cannabis opnieuw onder de aandacht en verspreidde de legalisering ervan zich over de hele wereld. Nederland decriminaliseerde cannabis in de jaren 70 en Portugal volgde in 2000. In 2013 werd Uruguay het eerste land ter wereld dat cannabis legaliseerde. Cannabis is inmiddels gedecriminaliseerd in Oostenrijk, België, Canada, Chili, Colombia, Spanje, Finland, Israël, Nederland, Tsjechië en zelfs het Verenigd Koninkrijk. Al deze landen bieden een bepaalde vorm van toegang tot medicinale cannabis. In de Verenigde Staten blijft cannabis op federaal niveau illegaal, maar is medicinale cannabis legaal in 29 staten. 

Hoe werkt medicinale cannabis tegen pijn? 

Medicinale cannabis zou bij veel medische aandoeningen en klachten kunnen werken dankzij de mogelijke effecten op het endocannabinoïdesysteem. Het is effectief gebleken bij de behandeling en verlichting van tal van aandoeningen, zoals: 

  • glaucoom, 
  • de ziekte van Parkinson,
  • astma,
  • multiple sclerose,
  • epilepsie,
  • de ziekte van Crohn,
  • diabetes,
  • het syndroom van Gilles de la Tourette,
  • kanker
  • en het posttraumatisch stresssyndroom. 
     

Dat geldt ook voor klachten zoals: 

  • angst,
  • paranoia,
  • misselijkheid,
  • depressie,
  • en menstruatiekrampen. 

Voor alle duidelijkheid: cannabis geneest zelden. Vaak verlicht het de symptomen van een aandoening, met minder bijwerkingen dan traditionele geneesmiddelen. Cannabis kan ook effectief zijn wanneer andere geneesmiddelen niet werken. Het is bijzonder effectief tegen pijn en epilepsie bij kinderen. Naar verwachting kan het ook effectief zijn bij aandoeningen die vooral op latere leeftijd voorkomen, zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson. 
 

De mogelijke medicinale voordelen van cannabis hangen af van de dosis, de cannabinoïdensamenstelling van de soort en het geneesmiddel, en de toedieningsvorm. Sommige geneesmiddelen, zoals Sativex, dat in Frankrijk wordt aangeboden voor de behandeling van spasticiteit bij multiple sclerose, bevatten fytocannabinoïden (CBD en THC) die via een mondspray worden toegediend. Medicinale cannabis kan ook worden ingenomen (voor niet-rokers), verdampt of gerookt (als laatste redmiddel). Patiënten kunnen cannabis ook op minder gebruikelijke manieren gebruiken, bijvoorbeeld via pleisters of zetpillen. 

Een paar soorten medicinale cannabis 

Elke soort cannabis kan medicinaal worden gebruikt, zolang die de symptomen van de patiënt helpt verlichten. Sommige soorten cannabis hebben meer medicinale eigenschappen dan andere. Daartoe behoren soorten met een hoog CBD-gehalte, zoals: 

  • Charlotte’s Web: deze soort heeft geen psychoactieve effecten. Ze werd ontwikkeld voor de behandeling van Charlotte Figi, een meisje met epilepsie dat het Dravet-syndroom heeft. Bij medische toepassingen wordt deze soort meestal in de vorm van een olie en in een hoge dosis gebruikt. 
  • Harlequin: deze soort heeft een hoog CBD-gehalte. Met een sterke Sativa-dominantie zou ze effectief zijn tegen pijn en angst en tegen paranoia veroorzaakt door THC. Zo zou ze patiënten met de ziekte van Parkinson of multiple sclerose kunnen helpen. 

Medicinaal cannabisgebruik wordt vaak gestigmatiseerd en zelfs gedemoniseerd, vooral omdat de grens tussen medicinale en recreatieve cannabis soms vervaagt. 

Wat moet je weten over de toekomstige hervorming rond de legalisering van medicinale cannabis in Oekraïne?

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bracht de kwestie opnieuw ter sprake in een recente toespraak, nadat hij vorig jaar voor het eerst in het parlement had verloren.
 

Zelensky had al vóór zijn aantreden als president gezegd dat hij hiervoor was. Op 18 april 2019 sprak Volodymyr Zelensky zich voor een microfoon bij de Royal Bank of Canada uit voor de legalisering van medicinale cannabis in Oekraïne. Enkele jaren later, in juni 2022, terwijl de oorlog in Rusland al in volle gang was, keurden sommige delen van de regering een vergelijkbaar wetsvoorstel goed. Alleen de goedkeuring van het parlement ontbreekt nog. Daarvoor moeten minstens 226 parlementsleden voorstemmen. Het probleem is dat de stemming enkele maanden later niet het vereiste aantal stemmen opleverde.
 

Een paar dagen geleden bracht de Oekraïense president de kwestie opnieuw ter sprake tijdens een toespraak in het parlement. Bij het uitwerken van zijn toekomstplannen werden tal van maatregelen voorgesteld als dank aan iedereen die heeft gevochten voor de vrijheid en onafhankelijkheid van Oekraïne. Een van de toezeggingen was dat leden van de Oekraïense strijdkrachten na de oorlog in overheidsdienst zouden kunnen blijven werken als ze dat wilden. Wie terug wil naar het burgerleven, krijgt toegang tot passende beroepen, zodat veteranen volledig kunnen deelnemen aan het sociale en economische leven van het land. Naast de aankondiging dat er binnenkort nieuwe eisen komen op het gebied van stedenbouw, infrastructuur, openbare ruimte, vervoer, sociale en educatieve voorzieningen en het ondernemingsklimaat, moet dit ervoor zorgen dat iedereen die door de oorlog getraumatiseerd is dezelfde ruimte en hetzelfde leven kan delen. Zo krijgen zij dezelfde kansen als ieder ander. Ook psychologische factoren kwamen aan bod.

“Oekraïne moet de sterkste revalidatiesector van Europa opbouwen. Dat geldt zowel voor de bouw van revalidatiecentra als voor de opleiding van de mensen die daarbij betrokken zijn,” zei Vlodomir Zelensky. Hij voegde eraan toe dat alle beste praktijken ter wereld, al het beleid dat het best werkt en alle oplossingen, hoe moeilijk of ongebruikelijk ze voor ons ook mogen lijken, moeten worden toegepast. Bovenal moeten we eindelijk cannabis legaliseren voor iedereen die het nodig heeft.”
 

Het is moeilijk te zeggen of Oekraïne medicinale cannabis uiteindelijk zal legaliseren, nadat het voorstel vorig jaar voor het eerst werd afgewezen. Eén ding is zeker: de president van het land is vastbesloten alles in het werk te stellen om dit doel te bereiken. Ook minister van Volksgezondheid Viktor Lyashko wil hem daarbij steunen. 
 

Vorig jaar, voordat het parlement het voorstel verwierp, zei Vlodomir Zelensky dat de leden van zijn ministerie de negatieve gevolgen van de oorlog voor de mentale gezondheid begrepen. Bovendien zouden veel mensen vanwege die negatieve impact behandeling nodig hebben. Die behandeling zou de vorm van medicinale cannabis kunnen aannemen.