Psychedelische stoffen met psychotrope effecten richten wereldwijd grote schade aan. Daarom beginnen landen, en met name de Verenigde Staten (een knooppunt in deze illegale handel), de ogen te openen. Tot voor kort stond cannabis nog op de lijst van streng verboden middelen. Toch verandert de publieke opinie geleidelijk. Mensen kijken nu met heel andere ogen naar cannabis. Inmiddels staan mensen toleranter tegenover cannabis dan tegenover andere omstreden middelen zoals alcohol, tabak en opioïden. Dat is een opvallende omslag, gezien de problematische start van cannabis, maar het maakt de weg vrij voor mogelijke wereldwijde erkenning van cannabis.
Hoe wordt cannabis gezien?
Nu de Verenigde Staten zich geleidelijk meer openstellen voor cannabis, is de Amerikaanse bevolking niet ver verwijderd van officiële en genormaliseerde goedkeuring van het gebruik ervan. In veel staten vinden nu al ingrijpende veranderingen plaats. Wetgevers hebben recreatief en medicinaal cannabisgebruik onder bepaalde voorwaarden en strikte regels goedgekeurd. De negatieve berichtgeving en anekdotische verhalen over de gevaren van cannabis behoren inmiddels tot het verleden. Er slaat een nieuwe bladzijde om en cannabis staat weer hoger aangeschreven bij de Amerikaanse bevolking. Sommige media stellen zelfs dat cannabis beter wordt beoordeeld dan opioïden en andere omstreden middelen, zoals alcohol.
Deze verandering in houding is niet zomaar iets, want ook de wetenschappelijke gemeenschap heeft zich over de kwestie gebogen. De wetenschappelijke studies en onderzoeken over dit onderwerp stapelen zich op en de meeste komen tot dezelfde conclusie. Uit experimenten met de plant blijkt dat cannabis aanzienlijk veiliger is dan de eerder genoemde middelen. Dat betekent niet dat cannabis onschadelijk is of dat er geen risico’s aan verbonden zijn. Wel suggereren de resultaten dat het risico op schade en afhankelijkheid een stuk lager ligt. Zo zou cannabis vapen hypothetisch gezien minder schadelijk zijn dan tabak roken.
Bekijk hier het onderzoek van de COPD Foundation.
De invloed van instellingen op het beeld van cannabis
Hoewel sommige staten het gebruik van bepaalde cannabisderivaten voor medicinale en recreatieve doeleinden toestaan, zijn de twijfels blijven bestaan. De betrokkenheid van erkende en betrouwbare organisaties heeft het oorspronkelijke denkbeeld namelijk volledig veranderd. Zo hebben gerenommeerde instellingen zoals de APA bijgedragen aan de normalisering van cannabis in de Verenigde Staten. De organisatie voerde statistische onderzoeken uit onder een grote groep mensen. Een heel jaar lang verzamelden onderzoekers essentiële informatie over het gedrag en de opvattingen van mensen over cannabis. Tegelijkertijd verzamelden ze op dezelfde manier gegevens over de bekendste psychotrope middelen.
Voor betekenisvollere, relevantere en realistischere resultaten namen de onderzoekers een grote steekproef van 2 000 vrijwilligers voor het sociale experiment. Tot ieders verrassing werden mensen zich meer bewust van de gevaren en desastreuze gevolgen van het gebruik van psychoactieve middelen zoals alcohol en tabak.
Vanaf dat moment werd een grote bewustmakingscampagne gevoerd om mensen te informeren over de tragische en chaotische gevolgen van de vicieuze cirkel van afhankelijkheid van psychedelische middelen. In het onderzoek wordt cannabis niet als harddrug genoemd. De plant wordt zelfs voorgesteld als een product dat weliswaar risico’s met zich meebrengt, maar relatief onschadelijk is. Deze onderzoeken laten goed zien wat de onderliggende oorzaken zijn van veranderende opvattingen.
Presentatie en interpretatie van het onderzoek van de APA
Het onderzoek van de APA is niet bedoeld om cannabis aan te prijzen als een wondermiddel zonder risico’s. Het is vooral bedoeld om mensen bewust te maken van de verschrikkelijke gevolgen van afhankelijkheid in al haar vormen, of het nu gaat om tabak, opioïden of sociale media.
Om de cijfers precies te houden, werden meer dan tweeduizendtweehonderdéén steekproeven zorgvuldig onderzocht voor de onderbouwing van het experiment. De onderzoekers vroegen de deelnemers persoonlijk naar hun mening over psychotrope middelen en hun daadwerkelijke gedrag (gebruik) in het dagelijks leven. Na afloop van dit onderzoek wordt een grote bewustmakingscampagne opgezet.
Tot verbazing van de onderzoekers bestaat er een enorme kloof tussen het daadwerkelijke gedrag van de ondervraagden en hun opvattingen over omstreden middelen. Zoals verwacht is een aanzienlijk deel, namelijk 60% van de ondervraagden, ervan overtuigd dat cannabis gevaarlijk en sterk verslavend is. Toch gebruikt 20 % van diezelfde respondenten het dagelijks. Ook is ¾ van de respondenten tegen tabaksgebruik, terwijl 30 % van hen regelmatig rookt.
De grootste schok kwam voort uit de statistieken over de mening van de deelnemers over opioïden. De respondenten zijn namelijk eerder geneigd opioïden te gebruiken zonder daar moeite mee te hebben dan sigaretten te roken. Dat is des te verrassender gezien de tegenslagen en overdoses waarover regelmatig in de media wordt bericht. De onderzoekers stelden ook vast dat de cijfers over verslaving aanzienlijk hoger lagen in de technologiesector dan bij cannabis. Het onderzoek bracht bovendien aan het licht dat mensen meelevend zijn tegenover mensen die afhankelijk zijn van deze prikkels. De publieke opinie lijkt zich er dus van bewust dat afhankelijkheid een psychologische aandoening is die goed te behandelen is.
Uiteindelijk zijn de opvattingen over cannabis, in tegenstelling tot wat je misschien zou denken, duidelijk veranderd en denken steeds meer mensen dat het gebruik ervan vanzelfsprekend zou moeten zijn. Het experiment liet ook zien hoe belangrijk het is om mensen bewust te maken van de gevaren van verslaving.
Cannabis, een minder schadelijke plant voor de gezondheid?
Ook volgens het onderzoek van de APA staat cannabis ver achter opioïden, tabak en alcohol op de lijst van de meest schadelijke en verslavende middelen. Opvallend genoeg richtte een groot deel van het onderzoek zich op iets dat op het eerste gezicht onschadelijk en alledaags lijkt, maar destructieve gevolgen kan hebben: technologie. Die is een tweesnijdend zwaard en kan zowel een onmisbare bondgenoot als een geduchte vijand zijn.
Volgens het onderzoek denkt bijna iedereen die werd ondervraagd dat technologie geen gezondheidsrisico vormt. Toch geeft een groot deel van de vrijwilligers aan dat technologie verslavend is, en verslaving kan leiden tot psychische problemen.
Technologie is onlosmakelijk verbonden met ons leven. Ze is onmisbaar, maar helaas maken we er te veel gebruik van. Bij opiaten, tabak en alcohol zijn de tekenen van afhankelijkheid gemakkelijk te herkennen. De symptomen en verschijnselen zijn lichamelijk en tastbaar. Iedereen kan ze zien en het is moeilijk om ervan af te komen. Bij technologie ligt dat veel ingewikkelder. De symptomen zijn moeilijk waar te nemen en kunnen gemakkelijk voor iets anders worden aangezien. Toch raakt deze verslaving alle aspecten van het leven en leidt ze tot afwijkend gedrag: afzondering, angst, apathie, stress…
Het is daarom veel belangrijker om mensen bewust te maken van deze verborgen plaag, die zich in de schaduw schuilhoudt, dan van de hypothetische gevaren van cannabis. We moeten onze prioriteiten herzien en doeltreffende programma’s ontwikkelen.
Conclusie
De voorstanders van cannabis hebben nog niet alles gewonnen. Hoewel de APA heeft bijgedragen aan een groter bewustzijn rond verslaving, valt een ommezwaai niet uit te sluiten. Tegenstanders van cannabis beïnvloeden immers ook deze perceptie. En daarin spelen enquêtes en wetenschappelijke studies een cruciale rol bij de normalisering van producten op basis van cannabis, van CBD en het brede gebruik ervan.
Volgens de eerste interpretaties van het onderzoek begint de associatie tussen cannabis en harddrugs geleidelijk te vervagen. De Amerikaanse bevolking staat steeds meer open voor het idee dat cannabis in de toekomst op veel gebieden van het maatschappelijke leven een betrouwbare oplossing kan bieden. Een positieve ontwikkeling is dat steeds meer mensen denken dat cannabis altijd al minder gevaarlijk was dan veel psychotrope stoffen, zoals alcohol en opioïden. Op het eerste gezicht lijkt dit misschien onbeduidend, maar het is een grote stap op weg naar de legalisering van cannabis. Op de lange termijn zouden ook wetgevers van standpunt kunnen veranderen en nieuwe wetten kunnen overwegen om het gebruik van cannabis te reguleren.
Nu de percepties veranderen, mogen de gevolgen voor het beleid en de wetgeving niet worden genegeerd. Een steeds beter geïnformeerd publiek en een positievere kijk op cannabis kunnen leiden tot legaliseringsinitiatieven die door kiezers worden gesteund, en nieuwe mogelijkheden bieden voor gereguleerd gebruik. Om deze toekomst mogelijk te maken, zijn voortdurende inspanningen nodig om mensen te informeren over zowel de mogelijke voordelen als de risico’s van cannabis.