La molécule de THC à l'origine de l'addiction au cannabis ?

Is de THC-molecule de oorzaak van cannabisverslaving?

Cannabis staat vaak centraal in discussies over legalisering, omdat het op korte, middellange en lange termijn ernstige gevolgen kan hebben. Hoewel cannabis een natuurlijke stof is, is het namelijk niet helemaal zonder risico. Recente cijfers laten zien dat 2% tot 3% van de Fransen dagelijks cannabis gebruikt, een van de hoogste percentages in Europa.


Het is goed om te weten dat cannabis bij sommige mensen afhankelijkheid kan veroorzaken, terwijl anderen er helemaal niet afhankelijk van worden. De meeste mensen die cannabis recreatief of om medische redenen gebruiken, raken namelijk niet allemaal verslaafd. 


Bestaat cannabisafhankelijkheid echt? 


Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat cannabis inderdaad afhankelijkheid kan veroorzaken. Volgens een onderzoek uit 2018 van Columbia University en het New York State Psychiatric Institute raakt ongeveer 1 op de 10 mensen die cannabis gebruiken eraan verslaafd.


Cannabisgebruikers kunnen lichamelijk, psychisch en/of sociaal afhankelijk worden. Lichamelijke ontwenningsverschijnselen kunnen optreden wanneer iemand die regelmatig cannabis gebruikt ermee stopt. Denk bijvoorbeeld aan gewichtsverlies, hoofdpijn, stemmingswisselingen en/of buikpijn. 


De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5) beschouwt cannabisafhankelijkheid inmiddels als een ‘cannabisgebruiksstoornis’, gedefinieerd als ‘het blijven gebruiken van cannabis ondanks beperkingen in het mentale, lichamelijke of sociale functioneren’. 


Wanneer iemand cannabis blijft gebruiken, ondanks de negatieve gevolgen ervan voor het leven, kan diegene de controle over het cannabisgebruik verliezen en afhankelijk worden. Mensen met een cannabisgebruiksstoornis beseffen soms niet wat er aan de hand is. Ze hebben mogelijk zelfs niet door dat hun gedrag problemen veroorzaakt voor henzelf en anderen. Naar schatting hebben wereldwijd ongeveer 22.1 miljoen mensen (ongeveer 0.3 % van de wereldbevolking) een cannabisgebruiksstoornis. 


Kan de THC in cannabis verslavend zijn? 


THC is de chemische stof in cannabis die veranderingen of euforische gevoelens veroorzaakt. THC werkt in op CB1- en CB2-receptoren in de hersenen en de rest van het lichaam. Sommige van deze receptoren bevinden zich in delen van de hersenen die beloningsbanen worden genoemd. Door deze beloningsbaan te activeren, wordt drugsgebruik gestimuleerd. Er ontstaat echter snel tolerantie voor de euforische toestand, waardoor de dosis moet worden verhoogd om dezelfde psychologische effecten te blijven ervaren. Mensen met een cannabisgebruiksstoornis zoeken vaak juist dit euforische gevoel op en geven cannabis daardoor vaak voorrang boven andere belangrijke activiteiten. Dus om de vraag te beantwoorden: ja, THC kan verslavend zijn. 


Volgens een onderzoek van het National Institute on Drug Abuse zorgen cannabisvariëteiten met een hoog THC-gehalte en een laag CBD-gehalte (ook wel cannabis van type I genoemd) voor sterkere effecten. Dit betekent dat cannabisvariëteiten met een hoger THC-gehalte een sterker effect kunnen hebben, waardoor ze mogelijk verslavender zijn. 


Kan CBD verslavend zijn?

Steeds meer mensen gebruiken CBD-olie (cannabidiol) om verschillende klachten te verlichten, waaronder chronische pijn en ontstekingen, epilepsie en angst.


 

Hoewel THC verslavend kan zijn, is er geen bewijs dat CBD dat ook kan. Voorlopig onderzoek wijst er zelfs op dat CBD mogelijk eigenschappen heeft die verslaving tegengaan.


 

In een onderzoek uit 2017, gepubliceerd in het Journal of Drug and Alcohol Dependance, werd het misbruikpotentieel van CBD onderzocht. Regelmatige cannabisgebruikers kregen verschillende orale doses CBD, alleen of in combinatie met cannabisgebruik (type I), met ongeveer 5.5 % THC. Het onderzoeksteam concludeerde dat cannabis met THC inderdaad subjectieve effecten veroorzaakt die met misbruik samenhangen, omdat het een ‘high’ veroorzaakt die gebruikers afhankelijk kan maken, terwijl CBD geen aanwijzingen voor misbruikrisico vertoont. 


 

Houd er wel rekening mee dat verschillende CBD-producten verschillende THC-gehaltes kunnen bevatten. Volgens de wet mogen producten op basis van hennep niet meer dan 0.3% THC bevatten.


 

Interessant genoeg wijzen sommige gegevens erop dat CBD mogelijk kan worden ingezet om cannabisgebruiksstoornissen te verminderen. In een onderzoek uit 2010 van University College London werden 94 cannabisgebruikers bevraagd die cannabis van type I of CBD gebruikten. Vervolgens werd onderzocht in hoeverre zij afhankelijk waren. De onderzoekers ontdekten dat mensen die cannabis met een hoog CBD-gehalte gebruikten minder vaak afhankelijk werden dan mensen die cannabis met een hoog THC-gehalte gebruikten. Daarom concludeerden de onderzoekers dat CBD mogelijk kan worden ingezet om cannabisafhankelijkheid te verminderen.


 

Wat zijn de tekenen van cannabisafhankelijkheid? 


 

Tekenen van cannabisverslaving zijn onder andere: 

  • Gedragsveranderingen: minder aandacht voor uiterlijk en persoonlijke hygiëne, onverklaarbaar verzuim op het werk, slechtere werkprestaties, eetbuien, roekeloos gedrag enzovoort. 
  • Lichamelijke symptomen: een droge mond, verstopte en/of doffe ogen, een vertraagde reactietijd, motorische problemen, slechte coördinatie, vermoeidheid, meer eetlust en gewichtstoename.
  • Cognitieve symptomen: geheugenproblemen, een verminderd concentratievermogen, een veranderde zintuiglijke waarneming, een tragere reactietijd en moeite met beslissingen nemen. 
  • Psychosociale symptomen: prikkelbaarheid, angst, paniek en/of paranoia, minder interesse in activiteiten en onderwerpen die eerder belangrijk waren, sociale terugtrekking en isolement.

Als je een of meer van deze tekenen opmerkt, neem dan onmiddellijk contact op met een verslavingsdeskundige voor passende begeleiding of antwoord op je vragen. 


Hoe kom je van cannabisafhankelijkheid af? 


Mensen die afhankelijk zijn en hebben geprobeerd te stoppen met cannabis, kunnen erover meepraten: pogingen om zonder steun of alternatieven zelf te stoppen, lopen soms (maar gelukkig niet altijd) op een mislukking uit. Stoppen met blowen gaat namelijk vaak gepaard met moeilijke momenten die je kunnen aanzetten om opnieuw te gaan blowen: 

  • prikkelbaarheid,
  • slaapproblemen,
  • stemmingswisselingen,
  • angst,
  • overmatig zweten,
  • enzovoort.

De eerste stap naar duurzaam herstel van cannabisafhankelijkheid is je gebruik in kaart brengen. Als je af en toe cannabis gebruikt, is het normaal gesproken mogelijk om er zelfstandig mee te stoppen, soms zelfs nadat je het maar één keer hebt geprobeerd. Bij regelmatig gebruik kan het verstandiger zijn om eerst een verslavingsdeskundige om een beoordeling te vragen. Die kan de patiënt begeleiden en/of doorverwijzen naar gespecialiseerde centra, psychologen, ziekenhuizen enzovoort. De behandeling bestaat meestal uit psychologische begeleiding, maar kan in sommige gevallen worden aangevuld met medicatie (alternatieve behandelingen of medicijnen die de symptomen verlichten). Het is goed om te weten dat er veel verenigingen zijn die gespecialiseerd zijn in verslaving en een luisterend oor en advies bieden om van cannabisafhankelijkheid af te komen. 


Bij het afkicken van jongeren is het ook belangrijk om de ouders erbij te betrekken en een geruststellende en motiverende omgeving te creëren. 


Conclusie


 

Hoewel de overgrote meerderheid van cannabisgebruikers niet afhankelijk is, heeft ongeveer 9 % een stoornis in het cannabisgebruik. 


 

Het is belangrijk om te weten dat je afhankelijk kunt worden van cannabis, zelfs wanneer je het op doktersvoorschrift gebruikt – net zoals een patiënt afhankelijk kan worden van voorgeschreven medicijnen. Gelukkig zijn de risico’s van overmatig cannabisgebruik relatief klein in vergelijking met die van voorgeschreven medicijnen, en lijken de ontwenningsverschijnselen meer op die van cafeïne dan op die van voorgeschreven medicijnen. 


 

Tot slot: ben je afhankelijk van cannabis, vraag dan je familie en naasten om hulp en raadpleeg een zorgverlener. Er zijn tegenwoordig veel psychologische behandelingen die bedoeld zijn om mensen met een stoornis in het cannabisgebruik te helpen.