Lang voordat CBD onlineopkwam, wekte hasj al de nieuwsgierigheid van Franse schrijvers uit de 19e eeuw. In Parijs kwam een groep kunstenaars bij elkaar om de effecten ervan te ervaren en hun waarnemingen te onderzoeken. Théophile Gautier en Charles Baudelaire verwerkten die ervaringen later in hun literaire werk.
Dit moet je onthouden
De Club des Haschischins bracht in de 19e eeuw Parijse kunstenaars en intellectuelen samen rond hasj.
Gautier en Baudelaire schreven twee belangrijke literaire getuigenissen over deze ervaringen.
Hun teksten combineren fascinatie, zintuiglijke beschrijvingen en een kritische blik op hasj.
Inhoud
De Club des Haschischins: een literaire ervaring in het hart van het 19e-eeuwse Parijs
Een kring kunstenaars
De naam doet misschien denken aan een gestructureerde organisatie, maar in werkelijkheid verwijst de Club des Haschischins vooral naar een kring kunstenaars, schrijvers en intellectuelen die in de jaren 1840 in Parijs bijeenkwamen om hasj te proberen en ervaringen met de effecten ervan uit te wisselen.
Het Hôtel Pimodanop het Île Saint-Louis, tegenwoordig bekend als het Hôtel de Lauzun, bood in die tijd onderdak aan verschillende kunstenaars en schrijvers die zich aangetrokken voelden tot de bijzondere sfeer.
Onder de bekende namen die met de kring in verband worden gebracht, zijn Théophile Gautier en Charles Baudelaire. Ook Gérard de Nerval, Alexandre Dumas en Eugène Delacroix worden genoemd in verslagen over de groep, al staat niet altijd even zeker vast of ze aan de bijeenkomsten deelnamen.
Jacques-Joseph Moreau de Tours, initiatiefnemer van de experimenten
Achter deze bijeenkomsten staat Jacques-Joseph Moreau de Tours, een Franse arts die gespecialiseerd was in psychische aandoeningen.
Moreau wil begrijpen welke invloed hasj heeft op gedachten, gevoelens en waarnemingen. Zijn interesse gaat dus verder dan het plezier dat de stof geeft: hij wil ook veranderingen in de mentale activiteit observeren.
Hij experimenteert zelf en nodigt kunstenaars uit om aan bepaalde sessies deel te nemen. De context verschilt sterk van die van hedendaags wetenschappelijk onderzoek, maar het idee is al intrigerend: een veranderde bewustzijnstoestand opwekken om beter te observeren wat er in de geest gebeurt.
De aanwezige schrijvers beschikken zo over bijzonder rijk materiaal voor hun werk. Ze kunnen hun eigen gewaarwordingen observeren, maar ook die van de andere deelnemers, en ze vervolgens in woorden vatten.
Het Hôtel Pimodan, het decor van de bijeenkomsten
De omgeving draagt sterk bij aan de legende van de Club. Het Hôtel Pimodan, met zijn luxueuze appartementen en artistieke sfeer, vormt een decor dat perfect aansluit bij de romantische verbeelding van die tijd.
De sessies krijgen daardoor bijna iets theatraals. De deelnemers proberen hasj, praten met elkaar en observeren hoe hun waarneming verandert.
De combinatie van wetenschappelijke nieuwsgierigheid, een artistiek leven en een voorliefde voor het onbekende verklaart deels waarom de Club des Haschischins zo’n stempel heeft gedrukt op de culturele geschiedenis van de 19e eeuw.
Baudelaire en Gautier: twee schrijvers, twee blikken op hasj
Théophile Gautier vertelt over de Club van binnenuit
Théophile Gautier is een van de eerste schrijvers die deze ervaring bekendheid geeft met zijn tekst ‘Le Club des Haschischins’, die in 1846 verschijnt in La Revue des Deux Mondes.
Hij vertelt over een sessie waaraan hij zelf deelneemt en beschrijft de gewaarwordingen die hij ervaart heel precies. In zijn verhaal spelen de omgeving, kleuren, geluiden en veranderingen in de waarneming een grote rol.
Bij Gautier wordt CBD-hasjzo een fascinerend literair onderwerp. Gewone voorwerpen lijken een andere dimensie te krijgen, de tijd lijkt te veranderen en gewaarwordingen worden ongewoon intens.
Zijn tekst probeert niet alleen uit te leggen wat hasj is. Hij wil vooral de lezer laten voelen wat deze ervaring inhoudt.
Deze sterk zintuiglijke benadering draagt in belangrijke mate bij aan het fascinerende beeld van de Club des Haschischins in de collectieve verbeelding.
Baudelaire gaat verder met Les Paradis artificiels
Ook Charles Baudelaire kent de kringen rond de Club des Haschischins en is geïnteresseerd in hasj. In zijn werk Les Paradis artificiels, dat in 1860 verschijnt, gaat hij echter dieper op het onderwerp in.
Baudelaire bestudeert de effecten van hasj en vergelijkt die onder meer met die van opium. Hij onderzoekt hoe deze stoffen de waarneming veranderen, bepaalde gedachtestromen stimuleren en soms de indruk wekken nieuwe mogelijkheden voor de verbeelding te openen.
Zijn tekst gaat dus verder dan het verslag van een persoonlijke ervaring. Baudelaire probeert te begrijpen wat deze toestanden met de geest en het creatieve proces doen.
De schrijver beschrijft de gewaarwordingen en illusies nauwkeurig, maar is vooral geïnteresseerd in de belofte dat de verbeelding gemakkelijker toegankelijk wordt. Volgens hem mag je die belofte niet verwarren met echt creatief werk.
Fascinatie en een kritische blik
Het zou dus te kort door de bocht zijn om Baudelaire en Gautier af te schilderen als eenvoudige bewonderaars van hasj.
Hun teksten getuigen zeker van een duidelijke fascinatie, maar die gaat ook gepaard met enige afstand.
Baudelaire benadrukt vooral de beperkingen van deze ervaringen en het kunstmatige karakter van de opgewekte toestanden, die sterk verschillen van de effecten van andere cannabinoïden.
Volgens hem vervangt verbeelding die door een stof wordt opgewekt niet per se bewuste creatie. Dit onderscheid is essentieel om Les Paradis artificielste begrijpen. Het boek is geen eenvoudige lofzang op hasj, maar een beschouwing over de aantrekkingskracht en de beperkingen ervan.