Addiction au Cannabis : ce qu'il faut savoir

Cannabisverslaving: wat je moet weten

Cannabisverslaving: een vaak onderschatte realiteit en een actueel onderwerp dat het verdient om onder de loep te worden genomen. Maar is cannabis echt onschuldig? Kun je eraan verslaafd raken? Je bent niet de enige die zich dit afvraagt. Cannabis is een veelzijdige stof die tot een levendig en gepolariseerd publiek debat leidt. Hoewel het wereldwijd de meest gebruikte illegale drug is, begrijpen veel mensen nog steeds niet goed wat de invloed ervan op de gezondheid is. Maar hoe kan frequent en langdurig cannabisgebruik tot verslaving leiden, en wat zijn de signalen en risico’s die bij die afhankelijkheid horen? Laten we de feiten op een rij zetten.

Wat is cannabis en hoe werkt het in je lichaam?

Cannabis, vaak marihuana genoemd, is een plant die chemische stoffen bevat die cannabinoïden worden genoemd. De belangrijkste psychoactieve cannabinoïde in deze plant is delta-9-tetrahydrocannabinol (THC). Dit is de psychoactieve stof die verantwoordelijk is voor gevoelens van euforie.

Maar wat doet THC precies met je lichaam?

Doordat THC zich bindt aan cannabinoïdereceptoren in je hersenen, kan het je gemoedstoestand veranderen en een gevoel van euforie opwekken. THC lijkt namelijk op een stof die je lichaam zelf aanmaakt, genaamd anandamide, een endogene cannabinoïde. Door zich aan deze receptoren te binden, kan THC belangrijke functies beïnvloeden, zoals je geheugen, denkvermogen, concentratie, plezierbeleving, beweging en coördinatie.

Dit betekent dat regelmatig marihuanagebruik je vermogen om nieuwe taken te leren en werkzaamheden uit te voeren waarvoor langdurige concentratie nodig is, kan aantasten. Het is daarom belangrijk om te begrijpen welke invloed marihuana op je lichaam en hersenen heeft, zodat je weloverwogen keuzes kunt maken over je gebruik.

Kun je verslaafd raken aan cannabis?

Cannabis wordt vaak gezien als een softdrug die onschuldig is, maar dat beeld komt niet overeen met de werkelijkheid. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kan cannabis verslavend zijn.

Frequent en langdurig cannabisgebruik kan inderdaad tot afhankelijkheid leiden. THC stimuleert het ‘beloningssysteem’ van het lichaam door plezier op te wekken en veel dopamine vrij te maken. Daardoor kan het de hersenen ertoe aanzetten dit belonende gedrag te herhalen. Bovendien kunnen de hersenen de aanmaak van hun eigen endocannabinoïden afremmen wanneer ze gewend raken aan de aanwezigheid van marihuana in het lichaam. Dit kan ontwenningsverschijnselen veroorzaken.

Wat zijn de signalen van cannabisverslaving?

Cannabisverslaving is een aandoening met kenmerkende signalen en symptomen die bij elke vorm van afhankelijkheid voorkomen. De aandoening staat ook bekend als een ‘cannabisgebruiksstoornis’. Volgens de DSM-5 kan het erop wijzen dat je cannabis op een mogelijk problematische manier gebruikt als je in een periode van 12 maanden minstens twee van de volgende symptomen ervaart:

Let op: cannabisverslaving wordt vastgesteld aan de hand van 11 criteria, verdeeld over 4 symptoomgroepen. Deze criteria worden ook gebruikt bij de diagnose van alle stoornissen die verband houden met middelengebruik.

Verlies van controle

Mensen die afhankelijk zijn van cannabis kunnen moeite hebben om hun gebruik onder controle te houden. Ze kunnen merken dat ze meer cannabis nodig hebben om hetzelfde effect te bereiken en moeite hebben om te stoppen, ook als ze dat willen. Dit verlies van controle kan heel moeilijk zijn om mee om te gaan en kan negatieve gevolgen hebben voor het leven van iemand met een afhankelijkheid.

Gevolgen voor relaties

Stoornissen in het cannabisgebruik kunnen ook negatieve gevolgen hebben voor sociale relaties en dagelijkse verantwoordelijkheden. Mensen met deze aandoening kunnen bijvoorbeeld sociale of recreatieve activiteiten opgeven om cannabis te gebruiken, waardoor ze sociaal geïsoleerd kunnen raken. Cannabisgebruik kan ook tot conflicten leiden en de relatie met vrienden en familie onder druk zetten.

Risicovol gebruik

Recreatief gebruik kan leiden tot overmatig en langdurig gebruik, wat afhankelijkheid en negatieve gevolgen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid kan veroorzaken. Signalen van problematisch marihuanagebruik zijn onder meer doorgaan met gebruiken ondanks de negatieve gevolgen en het risico nemen om in gevaarlijke situaties terecht te komen.

Lichamelijke afhankelijkheid

Wie regelmatig cannabis gebruikt, kan tolerantie voor de stof ontwikkelen. Dat betekent dat diegene grotere hoeveelheden nodig heeft om hetzelfde effect te bereiken. Naast tolerantie is ontwenning ook een veelvoorkomend symptoom van marihuana-afhankelijkheid. Ontwenningsverschijnselen kunnen optreden wanneer iemand stopt met het gebruik, bijvoorbeeld slapeloosheid, prikkelbaarheid, angst, depressie en verlies van eetlust. Deze symptomen kunnen bijzonder moeilijk zijn om mee om te gaan voor iemand die probeert te stoppen met het gebruik.

Risico’s van cannabisverslaving: welke zijn dat?

Net als andere psychotrope stoffen kan cannabisverslaving risico’s voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid met zich meebrengen. De effecten kunnen al na het eerste gebruik optreden en bij regelmatig gebruik ernstiger worden en toenemen.

Volgens dr. Christina Brezing, universitair docent psychiatrie aan Columbia University, ‘is cannabisgebruik misschien niet zo gevaarlijk als het gebruik van andere drugs, zoals opiaten, maar het kan wel tot sterke afhankelijkheid leiden en de kwaliteit van leven aanzienlijk verminderen. De gevolgen van cannabisafhankelijkheid kunnen zeer zorgwekkend zijn en het welzijn van mensen die eraan lijden flink aantasten’.  

Cannabisverslaving kan namelijk op korte en lange termijn gevolgen hebben voor de hersenen, zoals geheugenverlies en een verminderde coördinatie, aandacht, besluitvaardigheid en emotionele controle. Jongeren die marihuana gebruiken, lopen ook risico op blijvende hersenschade, vooral als ze op jonge leeftijd beginnen. Tijdens de actieve ontwikkeling van de hersenen, vanaf de prenatale periode tot in het begin van de twintig, zijn de hersenen kwetsbaarder voor de schadelijke effecten van cannabis. Uit onderzoek is gebleken dat jongeren die marihuana gebruiken mogelijk een kleinere woordenschat hebben en lager scoren op tests voor gekristalliseerde intelligentie dan niet-gebruikers.

‘Cannabisgebruiksstoornis komt voor in alle leeftijdsgroepen, maar is vooral een aandoening bij jongvolwassenen’, legt dr. David Gorelick uit, hoogleraar psychiatrie aan de medische faculteit van de University of Maryland.

‘Er zijn aanwijzingen dat je sneller een cannabisgebruiksstoornis ontwikkelt en dat die ernstiger is naarmate je op jongere leeftijd met cannabisgebruik begint’, voegt hij eraan toe.

Nu cannabis wordt gedecriminaliseerd en gelegaliseerd, gebruiken steeds meer mensen het. Volgens het National Survey on Drug Use and Health gebruikt ongeveer 19% van de Amerikanen van 12 jaar en ouder cannabis. Bij bijna 6% van de tieners en volwassenen is sprake van een stoornis in het cannabisgebruik. Ter vergelijking: 11% van de Amerikanen ouder dan 11 jaar heeft een stoornis in het alcoholgebruik.

Hoe kom je van deze verslaving af?

Mensen met een cannabisverslaving vertellen vaak dat pogingen om zonder begeleiding of vervangende middelen met hun verslaving te stoppen vaak mislukken, omdat ontwenningsverschijnselen moeilijk te overwinnen kunnen zijn.

Om duurzaam van de verslaving af te komen, is het echter belangrijk om je gebruik in kaart te brengen. Als je af en toe cannabis gebruikt, lukt het misschien om zelfstandig te stoppen. Bij regelmatig gebruik kun je beter een verslavingsdeskundige raadplegen.

Hoewel er nog geen geneesmiddel is goedgekeurd voor de behandeling van stoornissen in verband met cannabisgebruik, suggereren sommige onderzoeken dat cannabidiol (CBD), een niet-psychoactieve stof afkomstig van hennep, mogelijk bij sommige mensen het cannabisgebruik kan verminderen. Er is echter meer onderzoek nodig om de werking en het werkingsmechanisme beter te begrijpen.

Wat kunnen we hieruit concluderen?

In tegenstelling tot wat je soms hoort, is het gebruik van marihuana niet altijd zonder risico. Het kan verslavend zijn en psychische problemen en blijvende hersenschade veroorzaken. Het is belangrijk om maatregelen te nemen om cannabisverslaving te voorkomen en hulp te zoeken als je merkt dat je moeite hebt om je gebruik onder controle te houden.

Kortom, cannabisverslaving is een serieus probleem dat serieus moet worden genomen. Hoewel de gunstige en schadelijke effecten van cannabis op de gezondheid vaak ter discussie staan, is het belangrijk om te weten dat regelmatig en langdurig marihuanagebruik kan leiden tot een cannabisgebruiksstoornis.